(818 S. K. m. 159)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatlarından (H.S.) tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı kurum iki adet E.K.G. cihazının davalı şirketten, satın alma komisyonunca 55.000 lira bedelle satın alınmasına karar verildiğini ve bu amaçla davalı ile 7.3.1977 günlü sözleşme yapıldığını, ancak, belirlenen süre içinde satım konusu mallar teslim edilmemiş olduğundan, yanlar arasındaki sözleşme feshedilerek davalı firma nam ve hesabına yeniden ihale yapılıp bir başka firmadan 900.000 lira bedelle satınalındığından aradaki 845.000 lira farkın, ihtara rağmen ödemeyen davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, anlaşma konusu malların, ithali gereken türden olduğunu, bu nedenle bankada akreditif açtırılıp yurt dışındaki imalatçı firmaya mal siparişi yapıldıysa da, akreditif bedelinin yıllarca transferi yapılamadığını bu arada doların resmi kurunun anlaşma tarihine göre bir kaç misli arttığını, Gümrük Vergisinin ve malın menşeinde satış bedelinin yükseldiğini, bu durumun "mücbir sebep" kabul edilmesi isteğinin (kur farkı dışında) davacı kurumca kabul edilmediğini, kendisinin bu sebeple sözleşmeyi feshettiğini, sorumlu olmadığını savunmuştur.
Mahkemece, ilamda yazılı nedenlerle dava haklı görülerek iki ihale arasındaki fark olan 845.000 liranın davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir. Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları reddedilmelidir.
2 - Davacı kurum, davalı ile olan sözleşmeyi fesihle birlikte, davalı şirketçe yatırılan 8.000 lira kesin teminatı da sözleşmeye dayanarak gelir kaydetmiştir. Sözleşmede öngörülen kesin teminatın irat kaydedileceğine ilişkin hüküm cezai şart niteliğinde olduğuna ve aksi de kararlaştırılmamış bulunduğuna göre gelir yazılan kesin teminatın zarardan düşülmesi BK. md. 159 hükmü gereğidir. Öyle ise iki ihale arasındaki fark nedeni ile davacının uğradığı zarardan, gelir kaydedilen kesin teminat tutarı indirilmeden verilen karar bozulmalıdır.
Sonuç: Davalının sair temyiz itirazlarının 1 inci bendde gösterilen nedenle reddine, kararın 2 nci bendde gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA, 5.12.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy