(818 S. K. m. 159)
DAVA : Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı Kurum, ihtiyaçları bulunan bistüri ağızlarının davalı şirketten, Satınalma Komisyonunca 678.000 lira bedelle satın alınmasına karar verildiğini ve bu amaçla davalı ile 28.1.1977 günlü sözleşme yapıldığını, ancak belirlenen süre içinde satım konusu mallar teslim edilmemiş olduğundan, yanlar arasındaki sözleşme feshedilerek, davalı firmasına ve hesabına yeniden ihale yapılıp bir başka firmadan 5.306.490 lira bedelle satın alındığından, aradaki 4.628.490 lira farkın, ihtara rağmen ödemeyen davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, anlaşma konusu malların, ithali gereken türden olduğunu, bu nedenle bankada akreditif açtırılıp yurtdışındaki imalatçı firmaya mal siparişi yapıldıysa da akreditif bedelinin yıllarca transferi yapılmadığını, yabancı firmanın ihracatı durdurulduğunu, transferin gerçekleştirilmesi konusundaki çabalarının ve ek süre istemlerinin sonuç vermediğini, bu durumun "mücbir sebep"kabul edilmesi isteğinin davacı kurumca kabul edilmediğini, kendisinin bu sebeple sözleşmeyi feshettiğini, sorumlu olmadığını savunmuştur.
Mahkemece, ilamda yazılı nedenlerle dava haklı görülerek iki ihale arasındaki fark olan 4.628.480 liranın davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.
Karar taraflarca temyiz edilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yanların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları reddedilmelidir.
2 - Davacı kurum, davalı ile olan sözleşmeyi fesihle birlikte, davalı şirketçe yatırılan 66.540 lira kesin teminatı gelir kaydettiğini davalıya bildirmiştir. oysa, sözleşmede öngörülen kesin teminatın irat kaydedileceğine ilişkin hüküm cezai şart niteliğinde olup aksi kararlaştırılmadığından dolayı gerçekleşen zarardan düşülmesi BK.md. 159 hükmü gereğidir. Öyle ise iki ihale arasındaki fark nedeni ile davacının uğradığı zarardan, gelir kaydedilen kesin teminat tutarı indirilmeden verilen karar bozulmalıdır.
3 - Davacı kurum, davalıya 7.5.1982 gününde ulaşan 5.5.1982 günlü yazısı ile 2 ihale arasındaki 4.628.480 lira farkın 10 gün içinde ödenmesini duyurmuş ve böylece davalıyı temerrüde düşürmüş olduğuna göre, temerrüt faizinin 17.5.1982 yerine dava gününden yürütülmüş olması bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yanların sair temyiz itirazlarının reddi ile kararın 2 nci bentte gösterilen nedenle davalı, 3 üncü bentte gösterilen nedenle davacı yararına BOZULMASINA, 28.4.1986 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy