(2004 S. K. m. 45) (818 S. K. m. 306)
DAVA : Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatlarınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü :
KARAR : Davacı, davalının Almanya'da birlikte işçi olarak çalıştıkları sırada Safranbolu'da bulunan binasındaki bir daireyi kendisine 25.000 DM. karşılığı sattığını, o sırada tapusunu vermediğini öne sürerek 25.000 DM.'ın aynen ya da dava günündeki kur üzerinden karşılığı olan 3.275.000 liranın ödetilmesini istemiştir.
Davalı, Almanya da iken davacı ile karşılıklı alacak - borç ilişkisine girdiklerini, davacıdan bir miktar Mark aldığını, Türkiye'ye döndüklerinde kendisine ait taşınmaz kaydına davacı lehine 1.500.000 liralık ipotek konup alacağın böylece ipotekle temin edilmesi nedeni ile davacının ancak icraen tahsil yoluna gidebileceğini, ayrıca alacak davası açamıyacağını savunmuştur.
Mahkemece, davalıya senetle ödeme 15.000 DM. olup karşılığında davalı taşınmazına 1.500.000 liralık ipotek konulduğu, davalının da bu borcu kabul ettiği, kalan 10.000 DM.'ın ödendiğine ilişkin delil bulunmadığı, 1.500.000 liralık alacak da teminat altına alındığı, bu konuda yeniden alacak davası açılamayacağı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Kararı davacı temyiz etmiştir.
1 - (.....)
2 - Harici taşınmaz satışı dolayısiyla davacı, davalıya 25.000 DM. ödediğini iddia etmişse de, dayanılan sözleşmede 15.000 DM.'ın ödendiği yazılıdır. Davacı arta kalan 10.000 TM.'ı ödediğini kanıtlayamamıştır. Davacı ödemesi 15.000 DM. iken davalıya ait taşınmaz üzerine 20.8.1981 tarihinde davacı lehine 1.500.000 liralık ipotek tesis edilmiştir. Bu durumda ipoteğin ödenmiş olan 15.000 DM. karşılığında yapıldığının kabulü gerekir. Her ne kadar yargılama sırasında davacı bunun başka bir alacağa ilişkin olduğunu söylemişse de bu iddiasını kanıtlayacak bir belge ibraz etmemiştir. O halde davacı davalıdan 15.000 DM. karşılığı 1.500.000 lira alacaklıdır. Alacak için daha önce 1.500.000 liralık ipotek gösterilmiş olması davacının böyle bir ödetme davası açmasına engel değildir. İcra İflas Kanunu'nun 45 inci maddesinde yazılı olan ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip edilebileceğine ilişkin hüküm, icra takibi ile ilgilidir. Alacaklı, ipoteğe rağmen tahsil davası açabilir. Ancak, ipoteğe dayanarak rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte de bulunabilir. Davacı 1.500.000 lira yönünden haklı olduğuna göre davanın yazılı gerekçe ile reddi yasaya uygun değildir, karar bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ : Sair itirazlarının reddi ile temyiz olunan kararın 2 nci bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, 18.1.1988 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy