(818 S. K. m. 159)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı kiracı şirket ile temsilcisi Mücahit Vehbi K.'ın almış oldukları haksız ihtiyati tedbir kararı uyarınca uğramış olduğu 750.000 TL. maddi, 250.000 TL. manevi tazminatın, tedbirin konulduğu 31.8.1987 tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalılardan Mücahit Vehbi K., şirket adına hareket ettiğini, kendisi hakkında açılan davanın husumetten reddini savunmuş, diğer davalı şirket ise bu konuda taahhütname ile cezai şart kararlaştırıldığını ve dava açıldığını, bu nedenle davacının zararının karşılandığını savunmuş davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, 750.000 TL. maddi tazminatın dava tarihinden itibaren % 30 kanuni faiziyle davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafça temyiz edilmiştir.
1 - Davalı (K.) Polyester ve Boya Sanayi A.Ş. savunmalarında davacı ile 27.5.1987 tarihinde düzenledikleri tahliye taahhütnamesinde, kiralanan tahliye edilmediği takdirde aylık 1.000.000 TL. cezai şartın kiracı tarafından üstleneceğinin davacı tarafından cezai şartın tahsili için Beyoğlu I. Asliye Hukuk Mahkemesi 1988/205 esasında kayıtlı davanın şirket aleyhine açıldığını, bu davada istenilen zararın hükmedilecek cezai şartın içinde olduğunu savunmuştur. Mahkemece davacının bu savunması araştırılarak üzerinde durulmamıştır. Gerçekten de Borçlar Yasasının 159. maddesi gereğince alacaklı zarar görmemiş olsa bile cezai şartı talep edebilir. Ne var ki şart olunan cezai miktarından fazla zarara düçar olan alacaklı borçlunun bir kusuru olduğunu ispat etmedikçe fazlasını isteyemez. O halde davacı kusurlu olan davalıdan cezai şartın yanında zararının tamamını değil, kararlaştırılan ceza miktarını aşan zarar miktarının tazminini isteyebilir. Hal böyle olunca davalının savunduğu cezai şartın tahsiline ilişkin dava dosyası getirtilerek yukarıda açıklanan BK.nun 159 uncu maddesinin anlamı açısından mahkemece inceleme yapılmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
2 - Davalılardan Mücahit Vehbi K. kiracı (K.) Polyester ve Boya Sanayi A.Ş. nin temsilcisi sıfatı ile kira sözleşmesini yapmış ve taahhütnameleri de bu sıfatla düzenlemiştir. Bu durumda temssilcinin hukuki muameleleri temsil olunanı hukuken bağlar. Temsilcinin husumet ehliyeti yoktur. Bu nedenle Mücahit Vehbi K. hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan I. bent uyarınca davalı şirket yararına, 2. bent uyarınca davalı Mücahit Vehbi K. yararına BOZULMASINA, 5.3.1990 gününde oybirliği ile karar verildi. *
Full & Egal Universal Law Academy