(818 S. K. m. 539)
Dava: Taraflar arasındaki karşılık ortaklığın feshi ve tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davacının davasının kabulüne, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ve karşı davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine gereği konuşulup düşünüldü:
Karar:
1 - (...)
2 - Taraflar arasında 7.2.1989 başlangıç tarihli ve 20.7.1992 tarihinde son bulmak üzere hayvan ürünlerini değerlendirip paylaştırma adi ortaklığı kurulduğu ve bu ortaklığa davacının baştan 50 koyun, 40 kuzu ve 2 koç koyduğu; davalının da emeğini koyduğu, ancak aynı sözleşmede davacının ortaklığa koyduğu hayvanlardan 40 koyunu ve bir koçu Temmuz 1989 tarihinde davalıya iade etmek koşuluyla borç olarak geri aldığı ve fakat sonradan bunları iade etmediği dosya içerisindeki 7.2.1989 tarihli ortaklık sözleşmesinden ve dinlenen tanık sözlerinden anlaşılmaktadır. Bu suretle davalıda sözleşmeye göre 10 koyun, 40 kuzu ve 1 koç kalmıştır. Davacı iade borcunu yerine getirmediği halde 11.10.1989 tarihinde davalıdaki hayvanları tespit ettirerek 19.10.1989 tarihinde bu fesih ve iade davasını açmıştır. Davalı feshin haklı olmadığını savunmuş ve kar mahrumiyeti yönünden karşı dava açmıştır. Gerçekten davacı borç olarak aldığı hayvanları davalı ortağına iade etmemiş olduğu gibi ayrıca davalıda kalan hayvanlar için kendisine ürün verilmesini de münasip bir mehil vererek davalıdan talep etmemiştir. Kendi edimini yerine getirmeyen ve yerine getirmeyi teklif etmeyen davacı, davalıdan edimini yerine getirmesini talep edemez ve bu yönden sözleşmeyi haklı nedenlere fesih etmiş sayılamaz. Davacının eylemi kusurlu olarak sözleşmeye aykırı davranış olarak nitelendirilmesi gerekir. Sözleşmenin başında davalıya teslim edilen hayvanların mülkiyetinin davacıya ait olduğu ve sözleşme sonunda davacıya geri verilmesi gerektiği yönü yazılı ortaklık sözleşmesine göre doğrudur. Ne var ki henüz ortaklık süresi sona ermeden davacının kusuru ile ortaklık yürümemiş ve sona ermiştir. Öyleyse davalı ve karşı davacı Kerem K.'in sözleşme süresinin sonuna kadar net kar mahrumiyeti talep etmesi yerindedir. Mahkemece burada yapılacak iş; tüm masrafların ve emeğin davalıya ve sadece yem ile ilacın yarı yarıya taraflara ait olduğu gözetilerek, davalının Temmuz 1989 tarihinden sözleşme süresi sonuna kadar ortaklık konusu olup davacıda kalan hayvanlardan dolayı payına ne miktar net kar düşebileceği uzman bilirkişi aracılığıyla saptanarak bu miktara hükmetmekten ibarettir. Öte yandan davalının kendisinde kalan 10 koyun, 40 kuzu ve 1 koç için 7.2.1989 tarihinden dava tarihi olan 19.10.1989 tarihine kadar 8 aylık süre içerisinde davacıya hayvanlardan elde edebilecek ürün bedelinden vermesi gereken payın değerinin de davalı alacağından düşülmesi gerekir. Mahkemece deliller yanlış değerlendirilerek, kar mahrumiyeti hakkındaki karşı davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hüküm bu yönden bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın 2. bentte açıklanan nedenlerle karşı davacı yararına BOZULMASINA, 19.2.1991 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy