(818 S. K. m. 75, 76, 96, 101)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, satım sözleşmesi gereğince 30 Eylül 1989 tarihinde teslimi davalı Türkiye Emlak Bankası A.Ş. tarafından taahhüt edilen Küçükbakkalköy Anatepe konutlarından E-1 Blok 6 numaralı satım konusu bağımsız bölüm standart tip konutun, bu güne kadar teslim edilmediğini öne sürerek 4 aylık süre için kira karşılığı tazminatın beher ay için temerrüt faizi ile birlikte 24.050.000 TL. sinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ortada resmi şekilde yapılmış bir sözleşme yapılmadığı gibi banka tarafından taahhüt edilmiş bir teslim tarihi, gecikme faizi veya cezai şart bulunmadığını sözleşmedeki 20 aylık sürenin kesin teslim tarihi olmadığını savunmuş davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece satış sözleşmesinde başlayacağı gün belirtilmeksizin "20 ay sonra" teslime davet edileceği şeklinde kararlaştırmanın kesin vade olmadığı davalının da temerrüde düşürülmediği kabul edilmiş davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen "vadeli satışlar için Anatepe Konut Yapı Teklif Yazısı" başlıklı sözleşmenin teslim süresini belirleyen 6.maddesinde aynen "Anadolu Bankası 20 aylık süre sonunda konutunuzu size teslim için davet edecektir" denilmektedir.
İfa (ödeme) günü gelmiş olan borç "muaccel" olmuş bir borç demektir. Vade olarak belirli bir gün veya belirli bir süre öngörülmüş olabilir. İşte sözleşmedeki "20 aylık süre sonunda" sözü vadenin bu ikinci anlamına örnek oluşturur. Burada vade sürenin sonunda dolacaktır. Görüldüğü gibi taraflarca akitte kararlaştırılan vadenin muayyen ve kesin olduğundan kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Gerçekte "20 aylık süre sonunda" sürenin sonunda dolacaktır. Görüldüğü gibi taraflarca akitte kararlaştırılan vadenin muayyen ve kesin olduğundan kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Gerçekte "20 aylık sürenin sonunda" sözlerinden asla belirsizlik sonucuna kavuşulması mümkün değildir. Burada ila zamanı sözleşme tarihinden itibaren başlayıp 20. ayın sonu olarak kesin bir tarihe belirlenmiştir. Yine vadenin hukuki tarihinde de bir katiyetsizlik ve kuşku görülmemektedir. Ayın son günü de BK.75/1 Maddesi'nce tespit edilecektir. O nedenle satım konusu dairenin mutlaka belirtilen tarihte teslim edilmesi bu tarihte ila yerine getirilmediği takdirde de, ilanın daha sonra yapılamayacağının taraflarca kararlaştırılmış olduğunun kabulü zorunlu olmaktadır. Kesin vadeli akitlerde ila kararlaştırılan tarihte veya zaman içinde vuku bulmazsa ihtara kararlaştırılan tarihte veya zaman içinde vuku bulmazsa ihtara ve süre tarihine artık gerek görülmez. Vadenin gelmesi alacağı muaccel hale getirir ve borçlu ila ile yükümlü olur. (BK.Md.76) Tüm dosyadaki bilgi ve belgelerden satım konusu daireyi sözleşmede tayin edilen kesin vade içinde teslim etmediği ve böylece ifanın geciktirilmiş olmasından dolayı davalının temerrüdünün oluştuğu anlaşılmıştır.
Şu durum karşısında, mahkemece davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeni ile davacının uğradığı giderin miktarı tespit edilmeli ve hüküm altına alınmalıdır. (BK.Md.96) O halde usule ve yasaya aykırı bulunan mahkeme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan mahkeme kararının belirtilen nedenler altında davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 22.11.1994 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy