(1136 S. K. m. 164)
Dava: Davacı avukat, davalının sözleşilen ücretini ödemediğini, aleyhine yapılan icra takibine de itiraz ettiğini öne sürerek itirazının iptaline, icra takibinin devamına, %40 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı, ücret sözleşmesi imzalamadığını, davacının herhangi bir nedenle açığa imzalı olarak aldığı belgeyi ücret sözleşmesi doldurmuş olabileceğini, sözleşme tarihinde 12.000.000 TL. değerinde bulunan bir taşınmaz için bu değerin 2 katı bir ücret kararlaştırılmasının ahlak ve hukuk normları karşısında batıl olduğunu, davacıya hak ettiği ücretin ödendiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın aynen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce onanmış, bu defa davalı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Karar: 1- (...)
2- Avukatlık ücreti avukatla iş sahibi arasında tarifede yazılı asgari miktarın altında olmamak ve belli bir miktarı kapsamak kaydıyla serbestçe kararlaştırılabilen (Avukatlık Kanunu m. 163/2-3, 164/1), somut olayda taraflarca 12.10.1990 tarihinde imzalanan "talimaz ve ücreti vekâlet sözleşmesi" başlıklı sözleşme; anılan yasa hükümlerine uygun olarak düzenlendiği için kural olarak geçerlidir ve burada aynı yasanın 164. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen %25.lik üst sınırın uygulama yeri de yoktur. Ne var ki kural böyle olmakla beraber bu nitelikteki bir sözleşmenin yapıldığı tarihte tarafların sözleşme ile amaçladıkları çıkarlarının dengede olması gerektiği kabul edilerek sözleşenlerin hakiki ve müşterek maksat ve çıkarları aranmalı, sözleşmenin kanunun gösterdiği hudutlar içinde kalıp kalmadığı, ahlaka aykırı olup olmadığı belirlenmelidir. Sözleşmenin yapıldığı tarihte bir taraf için sağlanan hak ve menfaatin karşı tarafa sağlanması iyiniyet, hak, nesafet ve ahlak kurallarına aykırı düşer. Olayımızda davalı, davacı avukatın takip ettiği davadan hak ve menfaatinin, başka bir ifade ile davaya konu taşınmaz değerinin 12.000.000 TL. olduğu, bu değerdeki bir taşınmaz için o tarihteki kur karşılığına göre 21.396.000 TL.lık bir ücret öngörülmesinin ahlak kurallarına aykırı ve batıl olduğunu ileri sürmüştür. Gerçekten 12.000.000 TL. değerindeki bir menfaatin sağlanabileceği umudu ile 21.396.000 TL.lik ücret öngörülmesi iyi niyet ve ahlak kurallarıyla bağdaşmaz.
Nitekim, 12.10.1990 tarihli sözleşmede ücret olarak 12.000 DM ödemesi kararlaştırıldığı halde bu sözleşmeye konu taşınmaz hakkında davacı avukat tarafından davalı adına Mudanya Kadastro Mahkemesinin 1990/72 esasına kayıtlı olarak 18.10.1990 tarihinde açılan dava dilekçesinde taşınmaz değerinin 12.000.000 TL. olduğu yazılıdır. Öte yandan davacı avukatın bir ücret alacağının tahsili için yaptığı icra takibinde, ücret sözleşmesine konu olup anılan Kadastro Mahkemesi kararı ile davalı adına tescil edilen 368 m2 miktarlı 35 parsel sayılı taşınmaz haciz edilmiş, faizleriyle birlikte 409.120.000 TL.ya baliğ olan borç için 7.2.1995 tarihinde yapılan kıymet takdirinde taşınmazın 276.000.000 TL. değerinde olduğu tesbit edilmiştir. O nedenle şu durum karşısında davalının bu yöndeki savunmaları ciddiye alınıp üzerinde duruşmalı, sözleşme tarihi itibariyle davacı avukatın takibini üstlendiği davanın değeri ile bu davanın davacı avukatın yardımı ile davalıya sağlandığı hak ve menfaatler belirlenmeli, sözleşme tarihindeki kur üzerinden 12.000 DM.nin TL karşılığı bulunmalı, böylece kararlaştırılan ücret ile sağlanan hak ve menfaat arasında fahiş nisbetsizlik olup olmadığı, dolayısıyla bu ücret sözleşmesinin kanuna, ahlaka aykırı bulunup bulunmadığı tesbit edilmeli, kanuna ve ahlaka aykırı olduğu saptandığı takdirde sözleşme geçersiz sayılarak avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktar kadar davacı alacağının varlığı kabul edilmeli, aksi halde şimdiki gibi karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece açıklanan bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir. Ne varki mahkeme kararı açıklanan bu gerekçe ile bozulacak iken zuhulen Dairemizce onanmış olduğu yeniden yapılan inceleme ile anlaşıldığından davalının karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemiz onama kararı kaldırılmalı, karar bozulmalıdır. 08.12.1995 (¤¤)