(6570 S. K. m. 7) (1086 S. K. m. 47) (818 S. K. m. 264)
Dava: Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, kira parasının 25.000.000. TL. üzerinden günün koşullarına uyarlanmasını istemiştir.
Davalı davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davacının kiralananın mülkiyetindeki 1/2 payına tekabül eden kira parasının 180.000.000 Tl.na uyarlanmasına karar verilmiştir.
Hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davada dayanılan kira sözleşmesinde kiralayanlar E. D. ve Y. K. olarak iki kişi olduğu açıktır. Bu durumda kiralayanlar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Gerçekte de olayımızda olduğu gibi zorunlu dava ortaklığının sözkonusu olduğu hallerde ise müteaddit kimseler davacı veya davalı safında yer alırlar. Bunlar tek başına bu sıfatları işgal ederek davayı takip edebilmek imkanına sahip değillerdir. O nedenle zaruri dava ortaklığı bulunan hallerde davaların tefriki kararı verilemeyeceği gibi (HUMK md. 47) pay oranına göre kira parasının uyarlanmasına ilişkin hükümler uygulanarak kira parası uyarlanamaz.
Bir akitte taraf olarak birden çok kimsenin beraber bulunması halinde bu akitten doğan hakları her birininin tek başına ve kayıtsız şartsız olarak kullanabilmesi ancak akitte bu yönün açıkça öngörülmüş olması halinde mümkün görülebilir.
O halde mahkemece diğer kiralananların davaya yanında katılmasının sağlanması yönünden davacıya önem verilmeli yerine getirilememesi durumunda aktif husumet ehliyetinin eksikliği ve tamamlanamaması nedeni ile dava reddedilmelidir. Mahkemece doğrudan gözetilmesi gereken dava ehliyetinin az yukarda açıklanan kurallar ışığında incelenmemesi usule ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Temyiz olunan yerel mahkeme kararının yukarda açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itrazlarının incelenmemesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 4.10.1995 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy