(6570 S. K. m. 1) (818 S. K. m. 262)
Dava: Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, 6.6.1978 günlü kira sözleşmesiyle davalıya ait dükkanda kiracı olduğunu, davalının 26.5.1994 günlü yazıyla kira süresinin 30.6.1994 günü biteceğinden ve sözleşmenin yenilenmeyeceğinden bahisle dükkanın o tarihte boş olarak teslimini isteyip, aksi halde resen tahliye yoluna gideceğini bildirdiğini, davalının bu tutumunun siyasi nedenlerden kaynaklandığını öne sürerek kira ilişkisinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, kiralanan dükkanın temelsiz ve muvakkat baraka niteliğinde olduğunu, 6570 sayılı yasa kapsamında bulunmadığını, yapılan işlemin yasaya uygun olduğunu savunmuş davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı kabul edilmiş davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında 6.6.1978 tarihinde kurulan kira sözleşmesinin 15.5.1980 tarihinde bitiminden sonra ard arda gelmek suretiyle her yıl ve en son 12.9.1989 günlü Belediye Encümen kararıyla 1.7.1989 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle yenilendiği ve bunun devam ederek süregeldiği, dosyadaki belge ve bilgilerden açıkça anlaşılmaktadır. Davalı, 26.5.1994 günlü yazıyla kira akdinin yenilenmeyeceğini bildirerek, kiralananın tahliyesini davacıdan istemiş ve tahliye edilmediği takdirde resen boşaltılacağı ihtarında bulunmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelenmesinde kiralananın 6570 sayılı yasaya tabi yerlerden olduğu belirtilmiştir. Hemen belirtelimki, her tespit davasının içerisinde, bir muarazanın meni istemi de bulunur. Davalının az yukarıda açıklanan yazıyla davacıya karşı kira akdinden dolayı muarazada bulunduğu görülmektedir. Davacının bu davayla aynı zamanda davalının muarazasının önlenmesini de istediğinin kabulü zorunludur. O nedenle, davayı açmakta hukuki yararları bulunduğunda kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Kaldı ki, kiralanan 6570 sayılı yasaya tabi olduğuna göre davalı Belediye ancak anılan yasada belirtilen tahliye sebepleriyle davacının kiralanandan tahliyesini isteyebilir; diğer bir anlatımla akdi tek taraflı olarak fesih edemez. Mahkemece delillerin takdirinde ve hukuki nitelendirmede yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, 24.06.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy