(818 S. K. m. 60, 61, 66) (2762 S. K. m. 28)
Dava: Taraflar arasındaki taviz bedeli davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukmatınca temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği konuşulup, düşünüldü:
Karar: Davacılar, ortaklaşa miras bırakanları Memduh'tan intikal eden Adalar-Büyük Ada, Nizam Mahallesi, 191 ada ve 5 parselde kayıtlı taşınmazın, tapu işlemleri sırasında davalı İdareye haksız olarak 23.10.1993 tarihinde 17.333.335 TL. taviz bedeli ödendiğini öne sürerek, istirdadına karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı, zamanaşımı definde bulunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Öncelikle belirtelimki; uyuşmazlık, BK.'nun 61. maddesinde anlamını bulan alacağın sebepsiz iktisap kurallarına uygun iadesi isteminden kaynaklanmaktadır.
Davada çözümlenmesi gereken sorun; BK.'nun 66. maddesinde öngörülen sebepsiz iktisapta geri isteme hakkına ilişkin bulunan bir yıllık zamanaşımının, hangi tarihte işlemeye başlayacağının çözümünde toplanmaktadır. Yargıtay'ın sapma göstermeyen kökleşmiş içtihatlarında ve bilimsel görüşlerde oybirliği ile benimsendiği gibi; haksız iktisap davalarında bir yıllık süre, zarar görenin mal varlığındaki eksilmeye neden olan eylem veya işlemin haksız olduğuna kesin olarak inandığı ve mal varlığındaki eksilmenin miktarı ile haksız edilenin şahsını tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. o nedenle, sözü edilen tarihten önceki noksan bilgiler ve tahminler bu zamanaşımının başlangıcına esas alınamaz. Bu davanın temelini oluşturan olayda; davacı davalı İdareye ödeme yaptıkları 23.10.1993 tarihinde taviz bedeline ilişkin gerçek alacağının ne olduğunu bildiği ya da enazından bilebilecek durumda olduğunda kuşku ve duraksamaya yer bulunmamaktadır. Öyleyse, zamanaşımının başlangıç tarihinin 23.10.1993 günü olduğunun kabulü kaçınılmazdır.
Beyoğlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1993/660 esasına kayden açılan davada, her ne kadar Memduh mirasçıları adına mirasçılardan Ünsal denilerek dava açılmış ise de, Ünsal miras bırakan Memduh terekesinin mümessili ve tüm mirasçıların temsilcisi olduğu iddia ve ispat edilmemiştir. kaldı ki, sadece bu davacının payına yönelik hüküm kurulmuştur. O nedenlerle bu dava, davacılar yönünden zamanaşımı süresinin dolmadığını doğrulayan ve ondan hukuken yararlanmalarına yol açan bir olgu olarak kabul edilemez. Tüm anlatılanların ışığı altında, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında bir yıldan fazla sürenin geçtiği anlaşıldığından, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası hakkında hüküm kurulup davanın kabul edilmesi usule ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir. Bozma içeriği altında davalının diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.
Sonuç: Temyiz olunan Yerel Mahkeme Kararı'nın açıklanan nedenlerle davalı İdare yararına BOZULMASINA, esasa yönelik temyiz itirazlarının bozma nedenine göre incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 20.05.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy