(818 S. K. m. 61, 66)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, maliki olduğu taşınmazın satış işlemleri sırasında, tapu kaydında vakıf şerhi bulunduğu gerekçesiyle, davalı tarafından 18.3.1998 tarihinde haksız şekilde 727.500.000 TL. taviz bedeli alındığını ileri sürerek, bu miktarın ödetilmesine, takside bağlanmış ve henüz ödenmemiş olan 730.000.000 TL. den dolayı da borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, ödemenin 31.12.1997 günü yapıldığını, bu tarihe göre, sebepsiz zenginleşmeye ilişkin bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne, 727.500.000 TL. nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte geri alınmasına, ödenmeyen 730.000.000 TL. den borçsuzluğun tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygu gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, davalının, taviz bedeline tabi bulunmayan bir vakıf şerhine dayanarak kendisinden haksız şekilde taviz bedeli aldığını ileri sürmek suretiyle, davadaki geri alma istemini sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayandırmıştır. Davalı, süresi içinde zamanaşımı definde bulunmuş, mahkemece bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir. Taraflarca sunulan ve birbirinin aynı olan makbuz örneklerinden, davacının bu davada geri alınmasını istediği taviz bedelini, 31.12.1997 tarihinde ve 724.800.000 TL. olarak ödediği açıkça anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde bunun miktarı 727.500.000 TL; tarihi de 18.3.1998 olarak bildirilmiş ise de davacının istirdat istemine konu yaptığı 727.500.000 TL. dan 724.800.000 TL. lık kısmını 31.12.1997 tarihli makbuzla, 2.700.000 TL. lık kısmını da 18.3.1998 tarihli makbuzla ödediği anlaşılmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı geri alma davası, Borçlar Kanununun 66. Maddesinde, geri alma hakkının öğrenilmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımına tabi tutulmuştur. Öğretide ve Yargıtay'ın sapma göstermeyen kararlarında benimsendiği üzere, anılan bir yıllık zamanaşımı süresinin başlangıcı, zarar görenin malvarlığındaki eksilmeye neden olan eylem veya işlemin haksız olduğuna kesin olarak inandığı ve eksilmenin miktarı ile sebepsiz zenginleşenin şahsını tam olarak öğrendiği tarihtir. Somut olayda davacının, davalıya ödeme yaptığı tarihte, taviz bedeline ilişkin gerçek alacağının ne olduğunu bildiğinde ya da en azından bilebilecek durumda olduğunda kuşku ve duraksamaya yer yoktur. O nedenle, zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi olarak, bu ödemenin yapıldığı 31.12.1997 tarihinin esas alınması zorunludur. Bu durumda ise davanın açıldığı 1.11.1999 tarihi ile ödemenin yapıldığı 31.12.1997 tarihi arasında bir yıldan fazla süre geçtiğinden davacının 724.800.000 TL. lık ödemenin geri alınmasına ilişkin isteminin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, dosyadaki delilerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde 724.800.000 TL. sınında ödetilmesine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda birinci bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, temyiz olunan kararın ikinci bentte açıklanan nedenle davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine 25.1.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy