(818 S. K. m. 44, 98/2)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalının özel trafolu abonesi olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı olarak zaman zaman elektriği kesmesi, voltaj dalgalanmaları yaptığı için tarlasını yeterince sulayamadığını, undan dolayı zarar gördüğünü öne sürerek fazlası saklı 11.200.000.000.- TL zararının yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, kendisinin bir dağıtım şirketi olduğunu, kesinti ve voltaj dalgalanmalarından dava dışı T....'nin sorumlu bulunduğunu, isteme esas tespit belirkişi raporlarının da yetersiz olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, 3.898.303.179.- TL'nin faizi ile tahsiline fazla istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davada salt tespit bilirkişi raporlarıyla mahkemece alınacak raporlara dayanılmıştır.
Hemen belirtelim ki, davaya dayanak delil tespiti davalının yokluğunda yapılmış olup, bu dosya için de mevcut ziraat mühendisi raporunda, kurulu olan sulama tesisinin davacının pamuk ektiği davaya konu taşınmazları sulayabilecek kapasitede olduğu, tekniğine uygun olarak ekim ve bakımının yapıldığı ihtiyaç duyulan miktarda sulanamadığından mahsulün gerekli gelişmeyi tamamlayamadığı, bu halile ürün kaybının %85 olduğu, normalde dekardan 450 kg. mahsul alınabileceği açıklanmış elektrik mühendisi raporunda ise sık sık elektrik kesilmesi ve voltaj dalgalanmalarının tespit edildiği gerilimdeki bu dalagalanmaların, termik manyetik otomatik şarteli attırdığı, bunun motopompta giderilmesi zor arızalara sebebiyet verdiği tesisi çalışmaz duruma düşürdüğü belirtilmiştir. Açıklanan bu düşünce ve tespitler, soyut beyanlar niteliğinde olup, hiçbir inandırıcı gerekçeyi ihtiva etmediği için davada delil olarak kabul edilemez.
Oysa ki hükme esas bilirkişi rapor ve ek raporları da delil tespit raporlarındaki benimsenen olgular üzerine düzenlendiği için bu raporlarda hükme esas alınacak yeterlilikte görülemez.
Her ne kadar davacı tesislerinden, saniyede 40 litre su alınabileceği, bu miktar su ile dava konusu taşınmazların sulanabileceği ayrık olarak bu raporlarda açıklamış ise de bu açıklamalar da yeterli değildir.
Gerçekten, davacıya ait su kuyunun kapasitesi ve o yoldaki yeraltı suyu kullanma belgesine göre belgede yazılı miktardan fazla su almanın mümkün olup olmadığı, alınacak su miktarı ile tüm taşınmazların ne kadar sürede sulanabileceği, bölgenin özelliği itibarıyla bu sulama süresinin yeterli olup olmayacağı ve sulama aralığı konularında raporlarda bir açıklık ve gerekçe bulunmamaktadır.
Öyle ise mahkemece, öncelikle taraflar arasındaki abone sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olduğu (md. 6) belirtilen "TEK"ten enerji alan ve alacak olan tüketicilerin uymak zorunda oldukları koşullar adlı YTSD yayın ile Elektrik Tarifeleri ve İç Tesisat Yönetmelikleri davalıdan alınmalı, davacının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nden almış olması gereken "Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi" kendisinden alınıp dosyaya konulmalı, 1998 yılı sulama döneminde hangi tarihlerde ve ne kadar süre ile elektrik kesintisi ile voltaj dalgalanmaları yapıldığı üzerinde durulup nedenleri araştırılmalı, taşınmazın bulunduğu bölge itibarıyla ve bu bölgenin özellikleri gözetilerek davaya konu ürünün hangi aralıklarla ve ne maktirda su ile sulanabileceği, normal sulanması durumunda emsallerine göre ne miktar mahsul elde edilebileceği, bu miktar mahsulun elde edilebilmesi için yapılması gereken giderlerin kalem kalem neler olduğu davacı su kaynağının Devlet Su İşleri tarafından belirlenen su kapasitesinin saniyede kaç litre olduğu, bu miktar su ile davacının ne kadar tarlayı sulayabileceği, davacının ülke genelindeki elektrik kesintilerini ve voltaj dalgalanmalarını bilecek durumda bir kişi olması nedeniyle bunlara karşı olabileceği önlemler olup olmadığı, varsa bu önlemlerin ve davacının zamanında kesinti ve dalgalanmalardan davalıyı haberdar etmemesinin zararına etki yapıp yapmayacağı, etki yapacak ise bunun derece ve nispeti, üzerinde durulmalı, gerektiğinde üniversitelerin konuya ilişkin bölümlerinde görev yapan kişilerden de bilirkişi sıfatıyla düşünce alınmalı böylece şimdiki gibi Borçlar Kanunu'nun 98/2. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 44. maddesi de gözetilmek suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmelidir.
Mahkemenin açıklanan yönleri gözardı ederek eksik inceleme ve inandırıcı olmayan yetersiz bilirkişi raporlarını benimseyerek yazılı şekilde karar vermesi usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: 1. bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının (REDDİNE), 2. bent gereğince temyiz olunan mahkeme kararının davalı yararına (BOZULMASINA), peşin harcın istek halinde iadesine, 20.11.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy