(743 S. K. m. 790, 796, 798) (2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı banka ile dava dışı .. Tekstil A.Ş. arasındaki kredi ilişkisinin teminatını teşkil etmek üzere davalı banka lehine adına kayıtlı 6 nolu taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini ve alacağın ödenmesi konusunda davalı ile yaptıkları protokol gereğince gerekli ödemeleri yaptığını buna rağmen ipoteğin silinmediğini öne sürerek 7.5.1993 tarihli ipoteğin terkinine karar verilmesini istemiş ve yargılama aşamasında da istemi ıslah ederek borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 550.000.000 TL.nin ödeme tarihi 28.7.1998 tarihinden %82 faiziyle ödetilmesini istemiştir.
Davalı, protokol hükümlerine göre davacının edimlerini yerine getirmediğini, davacının talep sonucunu değiştirmesine ilişkin isteminde onayının bulunmadığını beyanla davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece ipoteğin terkinine ilişkin talebin, konusu kalmadığından reddine, alacak isteminde iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacının ipoteğin fekki isteminin içinde ipotek borcu bulunmadığının tesbiti isteminde mevcuttur. O nedenle davacı bu davada borçlu olmadığı halde ipotek borcu ödemek zorunda kaldığına göre davadaki borçsuzluğun tesbitine yönelik istemini istirdada dönüştürebilir. Davacının ıslah istemi de bu doğrultudadır. Bu durumda iddianın genişletilmesinden de söz edilemez. Kaldı ki bir davanın tamamen ve kısmen de ıslahı usul hükümlerine göre mümkündür. Tamamen ıslah halinde netice istemin değiştirilmiş olması da bunun doğal sonucudur. Öyle ise mahkemece gerçekten davacının ipotek nedeni ile davalıya borçlu olmadığı, varsa gerçek borç miktarı ve fazla ödemesi saptanıp sonucuna uygun olarak bir karar verilmelidir. Mahkemenin açıklanan yönleri gözardı ederek somut olayın özelliğine dava ve usul ekonomisine uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 22.01.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy