(818 S. K. m. 32, 33, 35)
Dava: Gültekin ..... vekili avukat Ruşen ..... ile Saydam ..... vekili avukat Haluk ..... 2-..... İthalat ve İhracat Tur. Tic. Ltd. Şti. aralarındaki dava hakkında Ordu 1 Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 9.4.1999 tarih ve 118-110 sayılı hükmün Dairenin 28.9.2000 tarih ve 6977-7568 sayılı ilamıyla dilekçenin reddine karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.
Karar: Davacı, lise mezunu olduğunu, davalılardan Saydam .....ın diğer davalı
. İthalat ve İhracat Turizm Ltd. Şti.nin Lise mezunlarına Asya da ki Türk Ülkeleri Üniversitelerinde çok ucuz fiyatla okuma imkanı sağladığını, kendisinde bu şirketin Ordu Bölge temsilcisi olarak görev yaptığını bildirmesi üzerine bir çok Lise mezunu gibi Azerbaycan Üniversitesinde okumak amacıyla davalı Saydam .....a toplam 1450 Dolar ödeme yaptığını, ancak bunun kendisine sağlanmadığını öne sürerek 20.10.1992 tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte 1450 doların aynen bunun mümkün olmaması halinde fiili ödeme günündeki TL. karşılığının her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Saydam ......, davacının Azerbaycandaki konaklama yerini beğenmediği için Üniversiteye kaydını yaptırmadan geri döndüğünü, diğer bir kısım götürülenlerin Üniversitelere kaydının yapılmış ve konaklama yerlerinin sağlanmış olduğunu, şahsen aldığı bir paranın olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuş, diğer davalı ise davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.
Mahkemece, her iki davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiş, dairemizce temyizden feragat nedeniyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, davacı bu defa karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Dairemizin temyiz dilekçesinin feragat nedeniyle reddine ilişkin kararına dayanak 28.4.2000 havale tarihli davacı vekili tarafından imzalanmış olan dilekçe içeriğinden davacının davalılardan ..... İthalat ve İhracat Turizm Ltd. Şti. hakkındaki temyiz isteminden feragat ettiği açıkça anlaşılmaktadır. Dairemizce bu dilekçe zuhulen diğer davalı Saydam ......a yönelik temyiz itirazlarından da feragat edildiği şeklinde değerlendirilerek karar verilmiş olduğundan davacının bu yöne ilişkin karar düzeltme talebi kabul edilmeli, Dairemiz 28.9.2000 günlü ve 6977-7568 sayılı temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararı davalı Saydam ... yönünden kaldırılmalı, davalı .. aleyhindeki temyiz itirazları incelenmelidir.
2- Davalı Saydam ....a yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Davalı Saydam ....., kendisini ..... İthalat ve İhracat Turizm Limitet Şirketin Ordu bölge temsilcisi sıfatıyla davacıya karşı edim üstlenerek davaya konu bedeli almıştır. Davacının da davalıya bu sıfatla parayı verdiği kabulündedir. Kural olarak temsilcinin yaptığı işlemlerin hak ve borçları temsil olunana aittir. (BK: madde 32) Ne var ki somut olayda .... İthalat ve İhracat Turizm Limitet Şirketi adıyla bir şirketin olmadığı Ankara Ticaret Odası karşılık yazılarıyla anlaşılmıştır. Davalı da gerçekten böyle bir şirketin hukuken var olduğunu, tüzel kişilik kazandığını, kendisinin bu şirketin Ordu Bölge temsilcisi olarak görevlendirildiğini bu davada ispatlamış da değildir. Bu durumda davada öne sürülen ve davalı Saydam .....ın da kabulünde olan sözleşmenin davacı ile bu davalı arasında kurulmuş ve yapılan ödemelerinde bunun ifası amacıyla davalıya yapıldığının kabulü gerekir. Hal böyle olunca da davalının davacıya karşı sözleşmeden kaynaklanan bir sorumluluğu yadsınamaz.
Davalı 1450 doları, davacıyı Azerbaycan'a götürmek, Üniversiteye kaydını yaptırmak ve davacıya orada barınacak uygun bir yer temin etmeyi davacıda buna karşılık davalıya 1450 dolar ödemeyi üstlenmişlerdir. Davacının talimatı doğrultusunda 500 doları davalının gösterdiği banka hesabına, 950 doları da bizzat davalıya ödemek suretiyle edimini yerine getirdiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davalının edimini yerine getirip getirmediği ile davacının bu edimin ifasında temerrüde düşüp düşmediğinde toplanmaktadır. Davalı davacıya Üniversiteye kayıt imkanı sağladığını, ancak davacının barınması için temin ettiği yurdu beğenmediği için kayıt yaptırmadan Türkiye'ye döndüğünü, savunmakta davacı ise aksini iddia etmektedir. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ve davalının üstlendiği edimin niteliğine göre davalının savunmasını ispat etmesi gerekir.
Davalı, davacının Azerbaycan Teknik üniversitesi İnşaat bölümü kaydının yapılması için her türlü imkanı sağladığını, buna göre kaydının yapılabileceğini özellikle anılan üniversiteden alınmış bir yazı ile bu davada kanıtlayamadığı gibi, davacıya uygun bir yurt temin ettiğini de aynı nitelikli bir belge ile kanıtlayamamıştır. Dinlenen tanıklarda davalının savunmasını teyit etmemişlerdir. Davacı ile birlikte gösterilen bir kısım lise mezunlarının istedikleri üniversiteye kayıtlarının yapılmış ve onlara barınma yeri sağlanmış olması davalının davacıya karşıda edimlerini ifa ettiğini göstermez.
Davalının artık edimini ifa etmesi de mümkün değildir. O nedenle edimin ifasında davalı temerrüde düşmüştür. Davacı verdiği bedeli bu davada istemiş olduğuna göre sözleşmeyi feshetmiş sayılır. Davalıya ödendiğini isteme hakkına da sahiptir.
Mahkemece açıklananlar ışığında davalı Saydam Saruhan aleyhindeki dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar vermesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının karar düzeltme talebinin kabulüne, dairemizin 28.9.2000 tarih ve 6977-7568 sayılı kararının davalı Saydam ...... yönünden kaldırılmasına, 2.bentte belirtilen nedenlerle temyiz olunan mahkeme kararının davacı lehine, davalı Saydam ...... aleyhine olmak üzere BOZULMASINA, 24.01.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy