(818 S. K. m. 249, 250)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacılar, maliki oldukları binadaki 1 ve 2. katların 1.4.1998 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile 5 yıl süre ile davalıya kiralandığını, davalının 1.9.1999 tarihli ihtarı ile deprem nedeniyle kiralanın üretim yapmaya hazır işyeri sıfatını kaybettiğini ve oturulamaz raporu verildiğini, ileri sürerek sözleşmeyi feshettiğini bildirip anahtarı teslim etmeden kiralananı terk ettiğini, ancak kiralanan hakkında oturulamaz raporu bulunmadığını, davalının kira sözleşmesi sonu olan 1.4.2003 kadar kira bedelini ödemek zorunda olduğunu ileri sürerek şimdilik 1.9.1999- 1.4.2000 dönemine ait aylık 850.000.000 Tl.dan 5.950.000.000 Tl. kira bedelinin davalıdan faiziyle birlikte tahsiline verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 2 aylık kira bedeli olan 1.700.000.000 Tl.nın dava tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, ın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;
Taraflar arasında düzenlenen 1.4.1998 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, mecurun kira süresi dolmadan davalı tarafından boşaltılması üzerine geleceğe yönelik kira bedellerinin ödenip ödenmiyeceğine ilişkin davacı, davalının mecuru kira akdini haksız surette feshederek boşaltmasına rağmen anahtarı teslim etmediğini bildirerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 1.4.2000 tarihine kadar oluşacak kira bedellerinin tahsiline verilmesini istemiştir. Davalı ise 17.8.1999 tarihli depremde mecurun hasar gördüğünü bu nedenle kullanma amacına uygun biçimde kiracılığın sürdürülmesinin mümkün bulunmadığını bildirerek haklı nedene dayanarak 1.9.1999 tarihinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirdiğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir. BK.249 maddesi ile kiralayana kiralananı akitten maksut olan kullanmaya yararlı bir halde kiracıya teslim etmek ve kira süresi boyunca bu halde bulundurmak mükellefiyeti getirilmiştir. BK. 250 maddesinde ise kiralanan kira müddeti boyunca kiracının bir kusuru olmaksızın akitten maksut olan kullanmanın mümkün olmayacak veya emniyetli surette azalacak hale düştüğü takdirde kiracının ücretten mütenasip bir miktarın tenzilini isteyebileceği gibi ayıp münasip bir sürede giderilmezse akdi dahi feshedebilir hükmü getirilmiştir. Gerçekten 17.8.1999 tarihli deprem kira sözleşmesinden sonra meydana gelmiş olup, binada zemin katın kolonlarının hasar gördüğü dosyada yer alan 23.8.1999-1.9.1999 tarihli belgelerden anlaşılmaktadır. Mücbir sebepten dolayı akdi feshetmek isteyen davalının öncelikle münasip bir müddet tayin ederek ayıbın bu zaman zarfında bertaraf edilmesini istemesi ve bunun gerçekleşmemesi halinde akdi fesihte haklı olduğunu kanıtlaması gerekir. Oysa dosyada davalının böyle bir ihtarda bulunduğuna ilişkin herhangi bir kaydın yer almadığı da gözlenmiştir. Dosyada yer alan davacı ihtarından anahtarın kendisine teslim edilmediği bildirildiği halde davalı buna karşı herhangi bir cevap vermemiş ve mecuru boşalttıktan sonra anahtarı teslim ettiğini de ileri sürmemiştir. Mahkemece öncelikle bu yönün üzerinde durulup mecurun hangi tarihte tahliye edildiği, anahtarı yöntemine uygun şekilde kiralayan davacılara teslim edilip edilmediği sorulup bunun kiracı davalı tarafından yasal delillerle kanıtlanması gerektiği üzerinde durulmalı, anahtarın teslim edilmemesi halinde teslim tarihine kadar tahakkuk edecek kiralardan davalının sorumlu olduğu düşünülerek hasıl olacak sonucu göre bir verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan gerekçe ile temyiz olunanın temyiz eden davacılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.12.2001 gününde oybirliği ile verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy