(818 S. K. m. 41) (1086 S. K. m. 381, 388, 389) (2709 S. K. m. 141)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı A İnş. avukatı tarafından duruşmalı, diğer davalı N İnş. ve davacı avukatınca da duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ....gelmiş, davalı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalılardan A İnş.Ltd.Şti.nin, diğer davalı N İnş.A.Ş.nin taşeronu olduğunu, kendisine ait taşınmazdan toprak alıp otoyol dalga malzemesi olarak kullandığını, taşınmazın eski hale getirilmesi için aralarında 20.8.1996 tarihli protokol yapıldığını, ancak protokol hükümlerinin yerine getirilmediğini ileri sürerek, 14.550.000.000 TL tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece kısa kararda davanın kısmen kabulü ile 11.300.000.000 TL.nin 31.8.1998 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş iken gerekçeli kararda davanın kısmen kabulüne 11.300.000.000 TL alacağın 31.8.1998 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulmuş, karar taraflarca temyiz edilmiştir.
HUMK.nun 381. maddesi gereğince mahkeme, hazır olan tarafların iddia ve savunmalarını dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Kararın tefhimi, en az aynı yasanın 388. maddesinde belirtilen hüküm sonucunda duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Aynı maddenin son fıkrası gereğince de zorunlu nedenlerle yalnız hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın sonradan belli bir süre içinde yazılması mümkündür. İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren, tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara, daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim olunmasına ilişkin Anayasanın 141. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca bu husus kamu düzeli ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir görevdir.
Temyize konu davada mahkemece kısa kararda ...davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline gerekçeli kararda ise davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmak suretiyle yukarda değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa karar çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle 10.4.1992 tarih, 1992/7 esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığını, peşin harcın istek halinde iadesine, 19.11.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy