(2004 S. K. m. 72) (818 S. K. m. 19, 20)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü :
Karar: Davacı, davalıya ait taşınmazda 14.1.1993 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olarak oturduğunu, davalının 1.1.1999 tarihinden itibaren kira bedelinin tespiti için açtığı davanın kabul edilerek aylık kiranın brüt 325.000.000 olarak tespit edildiğini ve kararın 30.11.1999 tarihinde kesinleştiğini, davalının kira farkları için icra takibi yapıp, sözleşmenin 4. maddesine dayanarak tespit kararının kesinleşmesinden önceki dönem için %84 oranında gecikme faizi olarak 541.150.000 Tl. talep ettiğini, tahliye tehdidi altında bu bedeli ödemek zorunda kaldığını, sözleşmenin 4. maddesinde öngörülen bu faizin BK. 19-20. maddelerine aykırı olduğunu belirterek icra dairesine ödenen bu bedelin fazla ödenen takip giderleri ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, ise sözleşmenin 4.maddesi gereği talepte bulunduğunu, davacının bu maddenin geçersiz olduğunu süresinde ileri sürmediğini, bu maddenin enflasyona karşı kiralayanı korumak amacıyla sözleşmeye konulduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne, icra dosyasındaki faize ilişkin talepten dolayı davacının davalıya 7.901.429 Tl. borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına ödenen bu paranın davacıya iadesine, inkar tazminatı uygulanmasına yer olmadığına verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 14.1.1993 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin 4. maddesinde; kiracı aleyhine açılacak dava, icra takibi ve gecikmiş ödemelere kiralayan lehine yıllık %84 faiz uygulanır. Kira parasının tespiti için dava açıldığı takdirde birikmiş kira farkı alacaklarına kira parasının geçerli olduğu dönem başından itibaren yukarıda belirtilen yıllık oranda faiz işletileceği kiracı tarafından peşinen kabul edilmiştir hükmü bulunmaktadır. Davalı açmış olduğu kira tespit davası ile sözleşmenin bu maddesinde yazılı %84 faizi saptanan kira farkı üzerinden ve dava tarihine göre hesaplamak suretiyle davacıdan tahsilini istemiştir. 24.11.1995 tarih 1994/2 esas, 1995/2 sayılı YİBK:na göre; kira parasının tespitine ilişkin mahkeme kararı ile belirgin hale gelen kira farkı alacağına, ayrıca ihtara gerek kalmaksızın, kira tespit kararının kesinleştiği tarihten faiz yürütülmesi gerekir denmiştir. İçtihatı Birleştirme kararıı Yargıtay Kanunun 45. maddesi gereğince benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlayacağına göre sözleşmenin 4. maddesinin faiz başlangıcına ilişkin hükmü yukarıda açıklanan İçtihadı Birleştirme kararına aykırı olup bu nedenle anılan hüküm BK. 19 maddesi gereğince mutlak buttana batıldır. Mahkemece değişik gerekçelerle sözleşmenin 4. maddesine değer izafe edilmek suretiyle hesaplama yaptırıp hüküm kurulması doğru değildir. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak kira tespit kararının kesinleşme tarihi ile icra takibi arasında geçen zamanda işlemesi gereken faiz düşüldükten sonra bakiyesinin hesaplattırılması ve alınan rapor çerçevesinde farkın iadesine verilmesi gerekirken yazılı şekilde verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçelerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.3.2001 gününde oybirliği ile verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy