(6570 S. K. m. 11) (818 S. K. m. 98/2)
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılar yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı davalıya ait mağazayı 10.6.1997 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, sözleşmede kira süresinin bir yıl olarak gösterilmesine rağmen şifai anlaşmalarına göre sürenin on yıl olduğunu, aylık kira bedelinin 3.500 Dolar olup her yıl % 6 artış öngörüldüğünü, mecura 1997 yılında 5.025.000.000 lira harcama yaptığını, 1998 yılında % 6 zam ile 3710 Dolar kira ödediğini ancak davalının işyerine gelip kendisini rahatsız etmesi sebebiyle ihtar çekerek akdi feshettiğini bildirdiğini, 13.6.199S tarihinde mecuru tahliye edip anahtarı vermek istemesine rağmen davalının anahtarı almaması üzerine tevdii mahalline vermek zorunda kaldığını, davalıya Nisan 1999 da 1227 Dolar, Mayıs 1999 da 3710 Dolar borcu olduğunu ancak bunlarında mecurda bırakılan dekoratif onarımlar karşılığı olduğunu belirterek davalının kira alacakları nedeniyle yaptığı icra takibinde borcu olmadığının tespitine ve % 40 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ise, davacı ile aralarında on yıllık kira sözleşmesi olmadığını, davacıyı işyerinde rahatsız etmediğini, kira sözleşmesinin 4. maddesi gereği zorunlu ve faydalı masraf istenemeyeceğini ve fesih ihbarının süresinde olmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne, davalı tarafça yapılan, icra takibinde davacının davalıya 6045 Dolar borcu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında 10.6.1997 başlangıç tarihli bir yıl süreli yazılı kira sözleşmesinin varlığı dosyadaki belgelerden, anlaşılmaktadır. Davacı mecuru 13.6.1999 tarihinde boşalttığını ve aynı gün anahtarı davalıya vermek istediği halde davalının almadığını bunun üzerine 25.6.1999 tarihinde anahtarı tevdii mahalline verdiğini açıklamıştır. Davacı iddiasında, davalının kendisini rahatsız ettiğini gerekçe göstererek sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini ileri sürmüş, mahkemece bu olgu kabul edilmişse de, dava ne şekilde rahatsız edildiğini yasal delilleri kanıtlayamadığı gibi, mecuru 10.6.1999 tarihinde boşaltacağına ilişkin ihtarnameye uygun olarak bu tarihte tahliye etmediğinden sözleşme 6570 sayılı yasanın 11. maddesi gereği bir yıl uzamış sayılır. Bu nedenle davacı kiralananı tahliyede haklı nedene dayandığını ileri süremez. Kira sözleşmesi yukarıda açıklanan nedenlerle yenilendiğine göre ve davalı yenilenen kira sözleşmesine rağmen mecuru tahliye etmiş ise de, yenilenen kira dönemi sonuna kadar kural olarak kiracı kira bedellerinde sorumludur. Ne var ki kiralayanda, kiracı her halükarda bu kira parasını ödemek zorundadır düşüncesi ile bu yeri kiraya vermekte kaçınamayacağı gibi, kiracının zararını artırmamak amacı ile bu yerin bir an önce kiraya verilmesi konusunda gerekli ve kendisinden beklenen çabayı, BK. 98/2 maddesi delaletiyle bu maddesine göre sarf etmek zorundadır.
Somut olayda davacının haklı bir neden olmaksızın tahliye ettiği 25.6.1999 tarihine kadarki kiralardan sorumlu olduğu gibi davalı kiralayanın bu yeri aynı kira miktarı ve aynı şartları 25.6.1999 tarihinden itibaren ne kadar sürede kiraya verebilecek ise, bu süreye ilişkin kiradan da davacı sorumludur. Mahkemece davalı tarafından bu yerin ne kadar sürede kiraya verebileceği konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alını saptanarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken, yazıl şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.10.2001 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy