(2918 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacılar, oto galerisi çalıştırdıklarını, davalının 16.12.1998 tarihinde takas yolu ile Mercedes otoyu vererek, yerine Renault araç aldığını, kendi üzerlerine düşen edimi yerine getirerek araç teslim ettiklerini, davalıdan aldıkları aracı üçüncü şahsa sattıklarını, ancak davalının aracın trafikte devrini vermediğinden, aracın sattıkları üçüncü şahsın elinden kayıt malikinin borcu nedeniyle alındığını ve üçüncü şahsın aleyhlerine giriştiği icra takibi nedeniyle, bu takipten dolayı 3.249.547.000 TL. ödemek zorunda kaldıklarını, ödedikleri bu paranın istirdadı için giriştikleri icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve 100.000.000 TL. cezai şartın reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, %40 icra inkar tazminatı ile mahkümiyetine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davacı Ünalın davasının kısmen kabulü ile 3.249.547.000 TL.nın 18.4.2000 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Davacı Yusuf'un davasının kısmen kabulü ile 100.000.000 TL. cezai şartın 1.2.2000 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacı Ünal lehine 1.278.000.000 TL. icra inkar tazminatı taktiri ile davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-16.12.1998 tarihli haricen düzenlenmiş bulunan sözleşme Yusuf ile Ünal Ç arasında düzenlenmiştir. Bu sözleşmede, davacı Ünal S taraf değildir. Bu nedenle bu sözleşmeye dayanarak davalıdan talepte bulunamaz. Davacı Ünal Snin dava açma hakkı bulunmadığından davalı hakkında açtığı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yazılı düşüncelerle, bu davacı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
3-Taraflar arasında düzenlenen 16.12.1998 tarihli davalıya ait Mercedes Oto ile davacı Yusuf S ye ait Renault aracın takasına ilişkin sözleşme 2918 sayılı yasanın 20/d maddesi gereği yapılmadığı için geçersizdir. Ancak davacı kendisine ait aracın trafik kaydını davalıya devretmiş, davalının devrettiği Renault araç ise, kayden dava dışı şahıslara ait olup, davacılar tarafından gene haricen 4.1.1999 tarihli sözleşme ile satıldığı ve bu kişinin elinden kayıt malikinin borcu nedeniyle alındığı dosyadaki delillerden anlaşıldığı gibi, bu husus taraflar arasında ihtilafsızdır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme geçersiz olduğuna ve davalının verdiği aracın kayıt malikinin borcu nedeniyle davacıların sattıkları kişinin elinden alınıp davacılarda bu nedenle aracı sattıkları kişiye bedelde ödedikleri, dosyada mübrez icra takip dosyaları ile anlaşıldığından, davacının geçersiz sözleşmeye göre, davalıdan aldıkları aracın bedelini istemeye hakları vardır. Mahkemece satış tarihi itibariyle davalının verdiği aracın rayiç değeri taraflardan sorulmalı, ihtilaf halinde gerektiğinde bilirkişi vasıtasıyla belirlenmeli ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
4-Taraflar arasında araç alım satımına ilişkin düzenlenen sözleşme 2918 sayılı yasanın 20/d maddesine gereği düzenlenmediğinden geçersiz olup, geçersiz sözleşmede, feri nitelikte kararlaştırılan cezai şartta geçersizdir. Bu nedenle cezai şarta ilişkin talebin de reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1.bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, temyiz olunan kararın 2,3 ve 4. bentte açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 8.11.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy