(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, 24.8.1999 günlü sayaç okumasında sarfiyatın fazla olması sebebiyle ölçüler ve Ayar şube Müdürlüğünde muayene yaptırıldığını ve mekanik bir hata görülmediğine ait 8.9.1999 günlü rapor alındığını, daha sonraki 1999/8 dönemi sayaç okumasında kaydedilen aşırı sarfiyat üzerine yapılan kontrolde aynı binadaki Ayhan Çetin'in işlettiği market tarafından (T) bağlantısı yapılarak kaçak hat çekildiği görülüp, ASKİ'ye bildirildiğini, ASKİ'nin 19.10.1999 günlü usulsüz su tutanağı tuttuğunu, bu tutanağın hatalı olduğunu, olayın usulsüz su kullanım değil, dava dışı kişinin kaçak su kullanımı olduğunu, fatura ve tahakkukların düzeltilmesi için yapılan başvurun ASKİ idaresi tarafından kabul edilmediğini, bilgisi dışında şebekeden kaçak su kullanımında ihmal ve kusuru bulunmadığı halde, başkasının kullandığı cezalı tahakkuktan sorumlu tutulmak istendiğini öne sürerek, hatalı ve fazla tahakkuk eden 1999/7 dönemi 182.427.000 TL., 1999/8 dönemi 307.833.000 TL. fatura borcu ve 725.123.000 TL. usulsüz su bedeli toplam 1.225.383.000 TL. borçlu olmadığının ve gerçek borcun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, ASKİ idaresi, sökülen sayacın doğru çalıştığının tespit edildiğini, 1999/7, 8 dönemi tahakkuku ile Tarifeler yönetmeliğinin 62 maddesi hükmü uyarınca usulsüz su tüketim bedeli hesabının doğru olduğunu bildirerek, davanın reddini dilemiştir.
Birleştirilen davada ise ASKİ idaresi, aboneliğe ilişkin sayaçtan tesisat çekerek üçüncü şahsa usulsüz su veren Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.'den 19.10.1999 günlü usulsüz su tutanağı gereğince 725.123.000 TL.'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davacının 1999/7, 8 dönemlerine ilişkin su kullanım borcunun 46.858.000 TL. olduğunun tespitine, kaçak su borcunun bulunmadığının tespitine; ASKİ'nin açtığı birleşen davanın kısmen kabulüyle 46.858.000 TL.nın Başkent EDAŞ Genel Müdürlüğü'nden tahsiline karar verilmiş; hüküm ASKİ idaresi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 1999/7 dönemi faturası, 14.7.1999-24.8.1999 tarihleri arasındaki okumalı ve ölçeler ve Ayar Şube Müdürlüğünce 8.9.1999 tarihindeki muayenesinde sağlam olduğu tespit edilen sayaç işareti esas alınarak 165 m3 üzerinden 182.427.000 TL. olarak düzenlenmiştir. 1999/8 dönemi faturası da 24.8.1999-8.10.1999 tarihleri arasındaki 75 m3 kıyasla 307.833.000 TL. olarak tahakkuk ettirilmiştir. 19.10.1999 günlü usulsüz su tutanağında ise, sayaçtan geçtikten sonra (T) bağlantı yapılarak, dava dışı marketin usulsüz su kullandığı tespit edilerek, Tarifeler Yönetmeliğinin 62 maddesi uyarınca son tahakkukun 6 katı cezalı olarak, 990 m3 üzerinden 725.123.000 TL. kaçak su fişi düzenlenmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, su saatinin, bütün apartmanın su saatleri ile birlikte bodrumda olup, saatlerin bulunduğu kısmın açık ve dışarıdan herkesin müdahale edebileceği bir yer olduğu belirlenerek, davacının kaçak su kullanımında kusuru olmadığı, saatlerin bulunduğu yerin kontrol altında olmaması sebebiyle günün her saatinde dışardan müdahale edilebileceği açıklanarak, davacının 1999/6 dönemindeki 22 m3 tüketim karşılığı 23.429.000 TL. baz alınmış ve 1999/7 ve 8 dönemi için 46.858.000 TL. borç hesaplanmış, esas davada kaçak su ve usulsüz su kullanım borcu olmadığı tespit edilmiş; birleşen dava yönünden de davacı ASKİ'nin 46.858.000 TL. alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
ASKİ Tarifeler yönetmeliğine göre 1999/7 ve 8 dönemi tahakkukları doğru olup, bilirkişinin 1999/6 dönemini baz alarak dava konunu 1999/7 ve 8 dönemini hesaplaması kanun ve yönetmeliğe aykırıdır. Usulsüz su kullanımı yönünden de tarifler yönetmeliğinin 61 maddesi gereği sayacın bakım ve gözetimi abonelere ilişkin olduğundan bilirkişi görüşü kabul edilemez.
Davacı 1999/7 ve 8 dönemi tahakkukları ile usulsüz su kullanım bedelinden sorumludur. Ancak usulsüz su kullanımı konusunda tarifeler yönetmeliğinin 62 maddesi uyarınca T bağlantının sayaçtan geçtikten sonra yapıldığı hususu hiç irdelenmemiştir. Eksik ve yetersiz bilirkişi raporuyla hüküm kurulamaz. Mahkemece yapılacak iş, Tarifeler Yönetmeliğinin 61 ve 62 maddeleri ile T bağlantısının sayaçtan sonra yapıldığı da gözetilerek konusunda uzman bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yaptırılarak usulsüz su kullanım miktarını belirlemek, hasıl olacak sonuca uygun olarak esas ve birleşen dava hakkında bir karar vermektir. Eksik incelemeye dayalı yazılı biçimde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Açıklanan gerekçe ile temyiz edilen kararın davalı karşı davacı ASKİ idaresi yararına BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde iadesine, 15.11.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy