(743 S. K. m. 2) (4721 S. K. m. 2) (6570 S. K. m. 11)
Dava: Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı 1.7.1996 başlangıç tarihli ve 2 yıllık kira sözleşmesi ile davalıya ait taşınmazda kiracı olduğunu, aylık 600 Mark kira ödediğini, ancak Şubat 2001 yılı krizinden dolayı mark kurunda öngörülemez bir artış olduğunu bildirerek, aylık kiranın 330 mark olarak uyarlanmasını talep etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 4.5.2001 tarihinden itibaren kiranın 250.000.000 TL. olarak uyarlanmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1.7.1996 başlangıç tarihli ve 2 yıl sürelidir. Kira sözleşmesi 1.7.1998 tarihinden itibaren 6570 sayılı kanun gereğince yıl yıla yenilenerek devam etmiştir. Davacı 4.5.2001 tarihinde açtığı dava ile uyarlama talep etmişse de, taraflar arasındaki kira sözleşmesi kısa süreli hale dönüşmüş olup 30.6.2001 tarihinde sona erecektir. Sözleşmenin günün koşullarına uyarlanabilmesi için, edimler arasındaki dengenin bozulması yanında sözleşmenin de uzun süreli olması şarttır. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi kısa süreli olduğuna göre mahkemece bu husus nazara alınarak davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Taraflar arasındaki kira sözleşmesinde kira mark olarak belirlenmiştir. Kira parasının günün koşullarına intibakının sağlayan ve uyarlama adı ile anılan dava sonucunda sadece sözleşmenin kira parasının miktar bölümü günün koşullarına intibak ettirilmiş olur. Sözleşmenin diğer koşullarında bir değişiklik olmaz. Yani sözleşmenin diğer hükümleri aynen hukuki statüsünü korurlar. Uyarlama davasındaki asıl amaç sadece kira parasının miktarının değiştirilmesine yöneliktir. Aksinin kabulü, sözleşme serbestisine ve özgürlüğünü zedeler. Uyarlama amacı dışında sözleşmeye müdahale edilmiş olur ve buda hukuken üstün görülemez. Mahkemenin uyarlama şartlarının oluştuğu sonucuna vardığı takdirde, uyarlanacak kiranın yine tarafların sözleşmede belirledikleri para cinsinden, belirlenen kira Türk lirası ise Türk Lirası olarak, yabancı para ise yine aynı yabancı para olarak belirlenmesi gerekir. Taraflar sözleşmede kirayı DM olarak belirledikleri halde, mahkemece uyarlanan kiranın Türk Lirası olarak belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2. bentlerde açıklanan gerekçelerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.01.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy