(818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, otomobilinin davalıya ait işyerinde yıkandığı sırada yandaki binanın kalkan duvarının çökmesi ile hasarlandığını, 14.136.825.000 TL zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek bu meblağın tahsilini istemiştir.
Davalı, olayın mücbir sebep ve yan komşu duvarının çökmesi ile meydana geldiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna nazaran, davanın kısmen kabulü ile 5.322.243.000 TL.nin tahsiline ilişkin verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Yukarıda da kısaca özetlendiği gibi, davacıya ait aracın yıkama hizmeti verilmesi için davalıya ait işyerine bırakıldığı ve bu sırada rüzgarın da etkisi ile yan komşu bina duvarının çökmesi ile hasarlandığı hususunda bir çekişme bulunmamaktadır. İlke olarak, yıkama hizmeti verilmek üzere aracı teslim alan davalı, aracı yine sağlam olarak geri teslim ile borçlu olup, bu sırada gerekli özen ile koruma, kollama ve muhafaza gibi gerekli tedbirleri de almakla yükümlüdür. Ne varki, davalının buradaki sorumluluğunun tam bir kusursuz ve sınırsız sorumluluk olarak ele almak ve değerlendirmek mümkün değildir. Uygun illiyet bağının varlığı tazminat isteminin önemli bir koşuludur. Bu husus, gerek doktrin ve gerekse uygulamada kabul edilmektedir. Sorumluluğun esas koşulu olan illiyet bağı olmadan bir kişinin sorumluluğunu kabul etmek mümkün değildir. İlliyet bağını, hukukta gerçekleşen zarar ile sorumluluğun bağlandığı olay veya davranış arasındaki sebep-sonuç ilişkisi olarak da tanımlamak mümkündür.
Kural olarak hiç kimse, sorumluluğu bulunan aynı zarardan üçüncü kişinin de sorumlu olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz ise de üçüncü kişinin ağır kusuru veya mücbir sebep ( borçlu ile ilgisiz, önlenemez bir güç ile dışardan gelen, çığ, yıldırım, deprem, aşırı fırtına, savaş vs. ) hallerinin illiyet bağını kestiği uygulama ve doktrinde ( Eren, Genel I Sh. 539 ) kabul edilmektedir. Burada hemen belirtmek gerekir ki, üçüncü kişi kusurunun illiyet bağını kesebilmesi için kusurunun çok ağır olması, birinci sebebin geri plana itilmesi gereklidir. Aksi halde birinin zincirleme sorumluluk ilkeleri gereği sorumlu tutulacakları gözden kaçırılmamalıdır.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönecek olursak, davalıya ait işyerine yıkanmak üzere bırakılan aracın yandaki apartmanın kalkan duvarının çökmesi ile hasarlandığı iddia edilmiş, davalı taraf olayın oluşunu böyle kabul etmekle birlikte aşırı fırtınanın da buna etken olduğunu savunmuştur. O halde mahkemece, yandaki binanın kalkan duvarının çökmesinde davalının bir kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, olayın tamamen üçüncü kişi durumundaki yan apartman malikinin ağır kusurundan veya mücbir sebepten ( fırtına ) meydana gelip gelmediği üzerinde durularak bu ilkeler çerçevesinde araştırma yapılması, şayet olay tamamen üçüncü kişinin ağır kusurundan veya mücbir sebepten meydana gelmiş ise davanın reddine, aksi halde davalının sorumluluğu cihetine gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu yazılı olduğu gibi hüküm tesisi doğru olmayıp, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.2.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy