(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalıdan 12.2.2001 tarihinde 10.000.000.000 TL borç aldığını ve teminat olarak gayrimenkul ipoteği verdiğini, düzenlenen ödünç sözleşmesi gereğince ana para ve faizlerin 15.3.2001 tarihinden başlayan çekler ile ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ilk çeki ödediğini ancak ikinci çeki vadesinden sonra %10 fazlası ve %70 yıllık faizi ile birlikte ödeyebildiğini, davalının bunu fırsat bilerek, borcun tamamı muaccel olduğunu kabul ederek ve ödünç alma tarihinden itibaren 1 yıl ödemesiz geçmiş gibi %68.6 üzerinden bir yıllık faiz tutarını da ilave ederek, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattığını, bunun üzerine ödeme tablosunda 15.4.2001 tarihi itibariyle borç miktarı olarak gösterilen miktar ile 15.5.2001 vadeli çek bedellerini icra dosyalarına yatırdığını, ödünç sözleşmesinde yer alan %291 gecikme faizinin fahiş olduğunu, bir tek borç taksitinin ödenmemesi halinde tüm alacağın muaccel olacağı ve henüz işlememiş faizle birlikte 12 ay sonra baliğ olacak alacağın talep edileceği, faize faiz yürütüleceğine ilişkin hükümlerin geçersiz olduğunu ileri sürerek ve birleştirilen dosya ile de yine aynı tarihte davalıdan aldığı 70.000.000.000 TL borç içinde aynı sebep ve vakıalara dayanarak, davalıya verilen çeklerin, ipotekli alacağın geri ödeme vasıtası olarak verildiğini, bu alacağın icra dosyasına ödendiğinin tespiti ile çekler ve ipotek sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, çeklerin iptaline, ipoteğin fekkine ve icra dosyasına yatırılan 100.000.000 TL ile 7.000.000.000 TL fazla ödemenin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, ikinci taksidin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tüm borcun muaccel hale geldiğini, icra takiplerinin ödünç sözleşmesine uygun yapıldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapora dayanılarak, birleşen dosya için 9.835.000.000 TL'şer bedelli 10 adet çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına fazla ödenen 7.000.000.000 TL.nin davalıdan tahsiline, ipoteğin fekkine, asıl dosyadaki 1.405.000.000 TL'şer bedelli 10 adet çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına fazla ödenen 100.000.000 TL.nin davalıdan tahsiline, ipoteğin fekkine karar verilmiş; hüküm, her iki tarafça temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı ışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalı, 2001/10016 sayılı icra dosyası ile toplam 116.721.240.000 TL.nin %360 temerrüt faizi ile tahsilini, 2001/10017 esas sayılı icra dosyası ile de 16.674.460.000 TL.nin %360 temerrüt faiziyle tahsilini istemiştir. Davacı, icra dosyalarına, 69.667.230.000 TL ve 8.705.000.000 TL yatırdıktan sonra bakiyeleri için borçlu olmadığının tespiti ile 7.000.000.000 TL ve 100.000.000 TL.nin de istirdadını talep etmiştir. Bu halde davaların müddeabihi davacının borçlu olmadığına ve istirdadına karar verilen miktarlar toplamıdır. Bu miktarlara göre, karar tarihinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifeleri gereğince, birleşen 2001/629 esas sayılı dava dosyası için 2.702.160.400 TL vekalet ücreti ile 2001/628 esas sayılı dosya için 611.000.000 TL vekalet ücretine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde vekalet ücretine karar vermek usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK.'nun 438/7. maddesi gereğidir.
Sonuç: Birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın "Hüküm" başlıklı kısmının (6) nolu bendinde yazılı "Davacı vekili için takdir edilen 2.220.372.000 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı vekiline ödenmesine" cümlesinin karardan çıkartılmasına yerine "6) a- Birleştirilen 2001/629 esas sayılı dosya için karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 2.702.160.400 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı vekiline ödenmesine, b-2001/628 esas sayılı dosya için 611.000.000 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacı vekiline ödenmesine" sözlerinin yazılmasına, kararın bu şekilde düzeltilerek ONANMASINA, peşin harcın onama harcından çıkartılmasıyla arta kalan 1.670.320.000 liranın temyiz edenlerden davalıdan alınmasına, davacının eksik yatırmış olduğu 2.920.000 liranın davacıdan alınmasına, 8.4.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy