(4331 S. K. m. 1)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı ile aralarındaki önceki kira sözleşmesinin 4331 sayılı yasa nedeniyle 27.4.1998 tarihinde sona erdiğini, süresi içinde yeni sözleşme yapılmadığını, ancak davalının önerilen yeni kira bedeli üzerinden Mayıs 1998 ayına ait kira bedelini yatırmış olması nedeniyle kiracılığının devam ettiğini, 1998 yılı haziran ayından itibaren ise kira bedellerinin ödenmediğini belirterek toplam 2.567.400.000 TL. kira alacağının geçen her ay için yasal faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, kira bedellerinin yatırıldığını öne sürerek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen karar davacının temyizi üzerine dairemizce mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, taraflar arasında 27.4.1998 tarihinden sonraki dönem için yapılmış yeni bir yazılı kira sözleşmesi yok ise de, davacı idarenin bildirdiği Mayıs 1998 ayı kira parası miktarı 66.000.000 TL. yi davalı hiçbir ihtirazı kayıt dermeyan etmeksizin ödemiş olduğuna göre, taraflar arasında yeni ve sözlü bir kira akdinin aylık 66.000.000 TL. bedelli olarak oluştuğunun kabulü gerekir. Bu durumda davacı, davaya konu döneme ilişkin 66.000.000 TL. aylık kira parası üzerinden eksik ödenen kira bedellerini davalıdan isteyebilir. Mahkemenin hükmüne esas aldığı kira tesbit davası, 4331 sayılı yasaya göre 27.4.1998 tarihinde sona eren kira sözleşmesi hükümlerine dayalı olarak 1.1.1998 tarihinden geçerli olmak üzere aylık kira parasının tesbitine ilişkin verilmiştir ve bu ilam ancak dayanağı olan kira sözleşmesinin hukuken sona erdiği 27.4.1998 tarihine kadar hüküm ifade eder. Bundan sonraki dönem için taraflar arasında yeni ve sözlü aylık 66.000.000 TL. bedelli bir kira sözleşmesi kurulmuştur.
Meni müdahale davasının reddedilip kesinleşmesi olgusu ise davalının taşınmazda kiracı olduğu, fuzuli şagil bulunmadığı esasına dayalıdır. O nedenle de davadaki isteme etkili olamaz. Hal böyle olunca mahkemenin karar gerekçesinde de benimsendiği şekliyle davacı ile davalı arasında Mayıs 1998 dahil olmak üzere aylık 66.000.000 TL. bedelle yeni bir kira sözleşmesinin oluştuğu kabul edilmeli, bunun sonucuna uygun olarak davalının kira borçları hesaplanmalı, bundan aynı döneme ilişkin yaptığı tüm ödemeler mahsup edilmeli, artan miktara hükmedilmelidir denilmek suretiyle bozulmuştur. Yerel mahkemece dairemiz bozma kararında belirlenen 1998 yılı Mayıs ayı kira bedelinin ödenip ödenmediği dairesinden sorulup, alınan cevap üzerine eski kararda direnilmiş olup Hukuk Genel Kurulunun yukarıda açıklanan araştırmayı yeni hüküm kurulduğu gerekçesi ile temyiz incelenmesinin dairemizce yapılması için dosya dairemize gönderilmiştir.
Dosyada yer alan Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/636 esas, 1998/818 karar numaralı dava dosyasında davalının kiracılık sıfatı kabul edilmek suretiyle Vakıflar Genel Müdürlüğüne açılan davanın reddine karar verildiği ve bu kararın derece attan geçmesi sonucu kesinleştiği anlaşılmaktadır. Şu duruma göre davalının 27.4.1998'den sonra davacının kiracısı olduğunun kabulü zorunlu hale gelmiştir. Vakıflar idaresinin 4331 sayılı yasa hükmü gereğince bildirdiği kira bedeline karşı davalı tarafından açılmış bir kira tesbiti davası bulunmadığına göre aylık kiranın davacı idarece belirlenen 66.000.000TL. olduğunun kabulünü gerektir. Bu nedenle davalı tarafından dairemizin bozma ilamında açıklanan kira bedelinin yatırılmamış olması sonuca etkili değildir.
Mahkeme idarenin belirlediği aylık kira ile davalının ödediği kiralar gözetilmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı idarenin isteyebileceği fark kira bedeli belirlenip hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması gerekir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.04.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy