(818 S. K. m. 53, 182, 189)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı Salim L. avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı Salim L'dan 3 adet büyükbaş hayvan satın alıp bedeli 2.000.000.000 TL.yi peşin olarak ödediğini, ancak diğer davalı Ahmet Ş'in bu hayvanların ilk sahibinin kendisi olup, kendisinden hayvanları satın alan Salim L'ndan mal bedelini tahsil edemediği gerekçesi ile Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunduğunu, bu arada satın aldığı hayvanların yediemin alarak Ahmet Ş'e teslim edildiğini, kendisini ve Salim L. hakkında dolandırıcılık ve dolandırıcılık konusu malı bilerek satın almak suçundan açılan kamu davasında beraat ettiklerini, buna rağmen kendisinin elinden alınan ve yediemin olarak Ahmet Ş'e teslim edilen hayvanların iade edilmediğini belirterek 2.000.000.000 TL mal bedelli, 1.500.000.000 TL mahrum kalınan karın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Ahmet Ş, davacı ile aralarında hukuki ilişki bulunmadığını husumetin Salim L'na yöneltilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Davalı Salim L. hayvanları Ahmet Ş'den vadeli olarak satın alıp peşin olarak 2.000.000.000 TL.ye davacıya sattığını, hayvanların Mehmet'in elinden alınması üzerine davacıya 3.000.000.000 TL.lik senet verdiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davacı ile davalı Ahmet Ş. arasında hukuki ilişki bulunmadığı, davacının hayvanları Salim L'ndan satın alıp bedeli olan 2.000.000.000 TL.yi ona verdiğine göre bu bedelin ancak Salim'den istenebileceği gerekçesi ile Ahmet Şenel hakkındaki davanın reddine, Salim L. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 2.000.000.000 TL.nin bu davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı Salim tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı ile davalı Ahmet Ş. arasında akdi ilişki bulunmamaktadır. Öte yandan Ahmet Ş'in davacı ile davalı Salim L. hakkındaki şikayeti üzerine açılan kamu davasında beraat kararı verilmiştir. Bu soruşturma esnasında, davacı alıcının elinden alınan hayvanlar Ahmet Ş'e yediemin olarak teslim edilmiştir. Dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasında alıcı ve satıcı beraat ettiğine göre davalı yediemin Ahmet Ş. kendisine teslim edilen hayvanları davacı alıcıya iade etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı Ahmet Ş. hayvanların bedelini davacıya ödemelidir. Her ne kadar Ahmet Ş. yedieminlik görevini suistimal suçundan açılan kamu davasında beraat etmişse de, kasıt unsuru oluşmadığından beraat kararı verilmiştir. B.K. 53. maddesi gereğince bu kararın gerekçesi gözetildiğinde beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz. Hukuk hakimi delilleri serbestçe takdir etmelidir. Bu durumda az yukarda açıklanan nedenler gözetildiğinde davalı Ahmet Ş. yediemin olarak teslim edilen hayvanları davacıya iade etmediğinden bedeli olan 2.000.000.000 TL.yi ödemekle yükümlü olmasına rağmen bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3-Davalı Salim L'nun temyiz itirazlarının incelenmesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya satılıp teslim edilen hayvanların davacının elinden alınması nedeni ile kimin sorumlu alacağı konusundadır. Satış akdinin davacı ile davalılardan Salim L. arasında yapıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Bu husus dava dilekçesine ekli tarihsiz satış sözleşmesinden anlaşıldığı gibi tarafların ve mahkemenin de kabulündedir.
B.K. 182. maddesi gereğince, satım bir akittir ki onunla satıcı, satılan malı alıcının iltizam ettiği semen mukabilinde alıcıya teslim ve mülkiyeti nakleylemek borcunu tahammül eder. Bu yasal düzenleme doğrultusunda satıcı Salim L'nun hayvanları davacıya teslim edip mülkiyeti naklettiği buna karşılık davacı alıcının da satış bedeli 2.000.000.000 TL.yi davalı satıcıya ödediği anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle davalı satıcı ile davacı alıcı karşılıklı olarak yükümlülüklerini yerine getirmiştir. Satıcı Salim L, ancak B.K. 189. maddesi gereğince satılan şeyin bir üçüncü şahıs tarafından satım akdi zamanında mevcut bir hak sebebi ile tamamen veya kısmen zaptedilmesinden alıcıya karşı mesul ve zamindir. Dolandırıcılık suçundan açılan ceza davasında Salim L. ve diğer sanıklar beraat etmiştir. Açılan bu ceza davasının yargılaması aşamasında ihtiyati tedbir olarak satışa konu hayvanlar davacı elinden alınıp yediemin olarak Ahmet Ş'e teslim edilmiştir. Satış sözleşmesine konu hayvanlar davacı alıcının elinden B.K. 189. maddesi gereğince satım akdi zamanında mevcut bir hak sebebi ile zaptedilmemiştir. Satıcı Salim L'nun zapta karşı sorumluluğundan bahsedilemez. Bu nedenle Salim L. hakkındaki davanın reddi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.
Sonuç: Davacının sair temyiz itirazlarının (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine, (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı lehine, hükmün (3) nolu bentte gösterilen nedenlerle davalı Salim Latifoğlu lehine BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.5.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy