(6570 S. K. m. 2, 3, Geç. m. 7) (818 S. K. m. 248)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı 1.11.1998 başlangıç tarihli taahhüt senedi gereği 2000 yılı için bildirilen arazi kullanım bedelinin eksik yatırıldığını ileri sürerek fazlası saklı tutularak 885.138.897 TL.nin 6183 sayılı yasaya göre işleyecek faizi ile %15 KDV'si ile ödetilmesini talep etmiştir.
Davalı 1999 yılında 116.624.088 TL olan bedelin 2000 yılında 1.292.187.500 TL olmasının adil olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne, davacının yeniden belirleme yetkisi olduğuna dayanılarak 885.138.877 TL.nın 6183 sayılı dava tarihinden faizi ve %15 KDV'si ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 49 yıllık ve 1.11.1988 başlama tarihli irtifak hakkı sözleşmesinin 3. maddesinde 5 yılda bir irtifak hakkı bedellerinin Türk Parasının değer kaybı gözetilmek suretiyle davacı Tarım Orman Köy İşleri Bakanlığınca belirleneceği, aradaki yıllar içinse yıllık artışın Devlet İhale Genelgelerine uygun olarak yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Davacı 4.11.2000 tarihinde başlayan dönem için yeniden irtifak hakkı bedeli belirlenmiş olup, davacı bu belirlenen bedelin yatırılması gerekirken eksik bedel yatırıldığından bahisle eldeki davayı açmıştır. Davalı ise belirlemenin irtifak sözleşmesinde kararlaştırıldığı gibi 5 yılda bir yapılması gerektiğini, davacı idarece belirlenen bedelin ise ara döneme isabet ettiğini belirterek davanın reddini dilemiştir. Dosya içerisindeki belgelerden davaya konu olan dönemin 5 yıllık ara dönemin içerisinde kaldığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin bu hükmü karşısında 1.11.2000 tarihinden başlayacak yeni dönem irtifak hakkı bedelinin bir önceki uyuşmazlık konusu olmayan bedelin belirlenmesinden sonra kararlaştırıldığı gibi Devlet İhalesi Genelgesindeki artış oranı uygulanarak saptanması gerekir. Ne var ki 18.2.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4531 sayılı kanuna göre 2000 yılı kira bedellerinin %25 oranında artışla sınırlanması gerektiği Maliye Bakanlığının 10.3.2000 günlü resmi gazetede yayınlanan tarih ve 246 sayılı genel tebliği gereği olduğundan bu artışların irtifak bedellerine de uygulanması gerektiği gözetilerek mahkemece taraf ve yargı denetimine elverişli bilirkişiden rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.4.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy