(1086 S. K. m. 9)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, 1999 yılı sezonunda davalı güneş tohumculuk A.Ş.nin ithal, tanıtım ve pazarlaması yaptığı, diğer davalı Birtat Tarım Hayvancılık Limited Şirketin satışa sunduğu LM 513F marka domates tohumu satın alıp tarlasını ektiğini, tohumun ayıplı olması nedeniyle ürünün iyi olmadığını ileri sürerek, üründeki zarar nedeniyle şimdilik 2.513.700.000 TL.nın davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalı, Güneş Tohumculuk A.Ş.yetkili mahkemenin ikametgahı mahkemesi olan Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyanla yetki itirazında bulunmuştur. Davalı, Birtat Tarım ve Hayvancılık Limited Şirketi davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, istek halinde dosyanın yetkili ve görevli Kadıköy Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Kural olarak her dava kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının Türk Kanunu Medenisi gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür. (HUMK. md. 9/1) Davalı birden fazla ise dava bunlardan birinin ikametgahında açılır. Şu kadar ki, kanunda dava sebebine göre davanın tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belli edilmişse davaya o mahkemede bakılır. Ancak davanın sırf davalılardan birini kendi mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı belirtiler veya başka delillerle anlaşılırsa mahkeme onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir. Olayımızda davalı sayısı birden fazladır. Öyle ise dava bunlardan birinin ikametgahı mahkemesinde açılabilir. Bu kural hem ihtiyari ve hem de mecburi dava arkadaşlığında uygulanır. Davalılardan Birtat Tarım Hayvancılık Limited Şirketinin ikametgah adresi Turhal, Güneş Tohumculuk A.Ş.nin ikametgahı adresinin ise İstanbul olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda dava davalılardan hiç birinin ikametgahı olmayan Pazar Asliye Hukuk Mahkemesine açılmıştır. Davalı Güneş Tohumculuk A.Ş.yetki itirazında bulunmağına ve diğeri böyle bir ilk itirazda bulunmadıklarına göre bu halde HUMK. nun 9. maddesinin 2. fıkrası 1.bendi hükümleri uygulanamaz. Çünkü davanın açıldığı Pazar Asliye Hukuk mahkemesi hiçbir davalının ikametgahı mahkemesi değildir. Öyle ise yetki itirazında bulunmayan davalı için mahkemenin yetkisi kesinleşmiştir. Bu halde mahkemenin yetki itirazında bulunan davalı Güneş Tohumculuk A.Ş.nin yetki itirazını kabul ederek onun hakkındaki davanın ayrılmasına ve yetkili Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi, yetki itirazında bulunmayan diğer davalı hakkındaki davaya devam etmesi gerekir. Mahkemenin bu kuralları göz ardı ederek yazılı şekilde her iki davalı yönünden de yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.05.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy