(4721 S. K. m. 683) (818 S. K. m. 42, 98, 106) (2886 S. K. m. 45)
Dava: Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat Naci Çamoğlu ile davalı vekili avukat İlyas Özdemir'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak, dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı belediyeye ait 5 ve 6 numaralı dükkanları 1990 yılında yapılan ihale ile kiraladığını ve kira bedelini ödediğini, ancak davalı belediyenin 1997 yılında yaptığı ihale ile 5 numaralı dükkanı diğer davalı Halim Kalça'ya 6 numaralı dükkanı ise dava dışı üçüncü şahsa sattığını, ikinci ihalenin idare mahkemesi kararı ile iptal edildiğini, dava konusu dükkanları işletemediği donanımını o günkü şartlara göre yapmadığı için maddi zararı olduğunu ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 5.000.000.000 TL. maddi tazminat ile davalı Halim'in 5 numaralı davalı belediyenin ise 5 ve 6 numaralı dükkanlara vaki müdahalesinin önlenmesini ve 5.000.000.000 TL. manevi tazminatın tahsilini istemiş birleşen davada ise davalılar Halim, Sedat, Emin ve Sabri kalça adlarına olan 4 ve 6 numaralı dükkanların tapularının iptali ile kendi adına tescilini istemiştir.
Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, davacının 1990 yılında yapılan ihalede 4, 5, 7 nolu dükkanları 5 yıl süre ile kiraladığını, ancak dükkanların davacıya teslim edilmediği, 6 numaralı dükkanın davacıya ihalesinin yapılmadığı, dükkanların 1997 yılında yapılan ihale nedeni ile başkasına satılması dolayısıyla meni müdahale davası açmakta sıfatının bulunmadığı, davacının korunmaya değer üstün bir hakkının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı mecuru davalı belediyeden 2886 sayılı yasanın 45. maddesi uyarınca ihale ile kiralayıp kira bedellerini ödediğini, ancak mecurun şartnamede belirtilen tarihte kendisine teslim edilmediğini ileri sürerek 5.000.000.000 TL. maddi tazminatın tahsilini istemiştir. Davalı, davacının ödediği kira bedellerini iade etmeye hazır olduğunu savunmuştur. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi ihale ile tekemmül ettiğinden tam karşılıklı edimleri ihtiva eden bir sözleşmedir. Bu itibarla ihale şartnamesindeki hükümler tarafları bağlar davacı B.K.nun 106. maddesinde ifadesini bulan sözleşmeyi ayakta tutmak suretiyle borcun ifasından veya gecikmesinden kaynaklanan zarar ziyan talebini bir tarafa bırakarak oluştuğunu iddia ettiği müspet zararının ödettirilmesini istemektedir. Sözleşme feshedildiğine göre davacı sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklanan müspet zararını isteyebilir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek taraflardan tüm delilleri sorulup alınmalı, B.K.nun 98. maddesi delaletiyle aynı yasanın 42 ve devamı maddeleri de gözetilmek suretiyle araştırma ve inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken davalı belediye aleyhindeki bu kalem isteğinde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: 1.bent gereğince davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bent gereğince hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 250.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 01.07.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy