(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, davalılardan Necdet Çelik'in maliki olduğu lokalin Eskişehir Taraftarlar Derneğine kiralanması için, davalılar arasında 1.10.1999 tarihinde yapılan kira sözleşmesine kefil olduğunu, kiracıdan kira bedellerinin tahsil edilmesine rağmen, teminat amacıyla vermiş olduğu senetler nedeniyle kendisine karşı takip başlatıldığını belirterek, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, Necdet Çelik davanın reddini savunmuş, diğer davalı davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, senetlerin illetten mücerret oldukları, bedellerinin keşidecisi tarafından ödenmesi nedeniyle davanın konusunun kalmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacının kefil olduğu davalılar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 6. maddesinde, 10.10.1999 - 10.11.1999 - 10.12.1999 tarihli birer milyar liralık toplam üç milyar meblağlı senetlerin tahsil edildiği tarihteki dolar kuru üzerinden Amerikan Dolarına çevrilerek depozit bedeli olarak kiralayana verileceği açıklanmıştır. Davacı, bu senetlerin sözleşme hükümlerine göre teminat niteliğinde olduğunu ve kendisi tarafından Necdet Çelik'e ciro edilerek tevdi edildiğini savunarak senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı Necdet Çelik ise senetlerin davacı tarafından kendisine ciro edilerek temlik edildiğini, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu, kaldı ki yapılan icra takibinde senet bedellerinin keşideci tarafından tamamen ödendiğini öne sürerek davanın reddini talep etmiştir. Davalılar arasındaki kira sözleşmesinin 6. maddesi gereğince, senetlerin depozito olarak verildiği, tahsili halinde elde edilecek paranın o günkü kur üzerinden dolara çevrilerek depozito olarak davalı kiralayan Necdet Çelik'de kalacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Davalı Necdet Çelik'in savunması yasal delillerle kanıtlanamadığından, davaya konu olan senetlerin davalılar arasındaki kira sözleşmesinde yazılı bulunan senetler olduğunun kabulü gerekir. Ne var ki davalılar arasındaki kira sözleşmesi halen devam ettiğinden davacı, depozito olarak verdiği senet bedellerinin istirdadını isteyemez. Mahkemece açıklanan bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, senetlerin illetten mücerret oldukları ve asıl borcun ödenmesi gerekçeleriyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen Şaban Ünver kiracı olan Eskişehir taraftarlar Derneğinin yöneticisidir. Davacının kefil olduğu kira sözleşmesi adı geçen Dernek ile Necdet Çelik arasında düzenlenmiştir. Bu nedenle davalılardan Şaban Ünver'in bu davada pasif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Bu yön kamu düzenine ilişkin olduğundan resen gözetilmesi gerekir. Mahkemece davalılardan Şaban Ünver hakkındaki davanın da bu gerekçeyle reddedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.11.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy