(1086 S. K. m. 74)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas ve karşı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, 1.12.1999 başlangıç tarihli sözleşme ile taşınmazını davalıya kiraya verdiğini, davalının daha sonra 24.5.2000 günlü ihtarnamesi ile 24.6.2000 tarihi itibariyle sözleşmeyi feshettiğini, fazla kira parası olarak ödediği 10.392 DM.nı istediğini, aldığı tespit raporuna göre davalının mecura 7.050.328.744 TL tutarında zarar verdiği ve bu zararın iki ay içinde giderileceği, iki aylık kira bedeli 4.000 DM karşılığı olan 1.200.000.000 TL.dan da davalının sorumlu olduğunu, bu alacakları toplamından davalının fazla kira olarak ödediği 10.392 DM.nın mahsubundan sonra bakiye 5.132.728.744 TL.nın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiş, birleşen davasında da fazla kira parası olarak ödediği 10.392 DM.nın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak asıl davada 5.685.473.855 TL hasar bedeli ile 6.101.457.852 TL kira bedelinin davalı-karşı davacıdan tahsiline, birleşen davada da fazla ödenen ve işlemeyen kira yönünden 7.268.688.000 TL.nın davacı-karşı davalıdan tahsiline, bu paraların mahsubundan sonra neticede bakiye 4.518.242.707 TL.nın davalı-karşı davacıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalı-karşı davacının diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, bu davasında aldığı tespit raporlarına dayanarak mecura verilen hasar nedeniyle toplam 7.050.328.744 TL.nın ve tamir için geçecek iki aylık süre nedeniyle 4.000 DM karşılığı olan 1.200.000.000 TL.ki toplam 8.250.328.744 TL tazminattan davalıya ödemesi gereken 10.392 DM fazladan aldığı kira bedelinin mahsubundan sonra bakiye alacağının tahsilini istemiştir. Davacının bu talebi mahkemeyi ve kendisini bağlar. Davacının bir talebi olmamasına rağmen kendisine peşinen ödenen ve taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan 1.12.1999-24.6.2000 tarihleri arasındaki kiranın da hesabı yapılarak ve HUMK. nun 74. maddesine aykırı bir şekilde davacının talebi aşılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Mahkemece yapılacak iş, 25.8.2002 tarihli bilirkişi ek raporunda da belirtilen 5.682.472.855 TL onarım bedeli ile kiralananın iki aylık onarım süresi için talep edilen miktarın (1 DM: 300.000 TL) raporda belirlenen miktardan daha az olduğu dikkate alınıp, taleple bağlı kalınarak 1.200.000.000 TL.ki asıl dava yönünden davacının toplam 6.885.472.855 TL alacağının bulunduğu, birleşen dava yönünden de birleşen davanın davacısı tarafından fazladan ödenen ve birleşen davaya konu edilen 10.392 DM alacağın bilirkişilerce ilk davanın açıldığı 25.7.2000 günündeki döviz kurunun esas alınarak hesaplamasının yapılması, bu hesap tarzına davalı-birleşen davanın davacısının karşı çıkmaması ve bu hususu temyiz sebebi yapmamış olması da dikkate alınıp, 25.7.2000 günü itibariyle 1 DM: 302.862 TL oluşu da gözönünde bulundurularak 10.392 DM Ë 302.862 TLR 3.147.583.904 TL birleşen davanın davacısının alacaklı olduğu kabul edilmeli ve bu kabullere göre karar verilmelidir. Bu hususun gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte belirtilen nedenlerle davacının tüm, davalı birleşen davanın davacısının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte belirtilen nedenlerle temyiz olunan kararın davalı-birleşen davanın davacısı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy