(2560 S. K. m. 1, 2)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, davalının atık su abonesi olduğunu tahakkuk ettirilen kirliliği önleme payını (KÖP) ödemediğini ileri sürerek 19.755.200.000 TL. KÖP bedeli ile 40.890.200.000 TL: gecikme cezasını Tarifeler Yönetmeliğinin 36. maddesi gereğince %10 gecikme cezası ile ödetilmesini istemiştir.
Davalı, davacı ile aralarında akdi ilişkinin bulunmadığını, talebe bağlı tutarın nasıl saptandığının belirtilmediğini bu tutarın hangi tarihleri içerdiğinin anlaşılmadığı gibi zamanaşımına uğradığını ve davacı İSKİ. nin yetki sahası dışında hizmet verdiklerini ileri sürerek davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece davalı şirketin üretimde her hangi bir endüstriyel atık çıkaracak atık su bulunduğu belirlenmediğinden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davalı işyerinin Gebze ilçesinde bulunduğu ve dosyada bulunan belgeye göre ilçenin 21.6.1983 tarihinde İSKİ yetki alanı içine alınmış olup davacı idare tarafından değişik tarihlerde davalı işyerinde yapılan kontrollerde atık su deşarj edildiği tespit edilmiş ve bu belirlemelere göre ödemesi gereken KÖP bedeli tahakkuk ettirilmiştir. İSKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 16. maddesi her abonenin tükettiği kadar suyu kirleteceğinden, bunların nihai olarak bertarafı ve uzaklaştırılması için kullanılmış suları uzaklaştırma bedeli ödemekle yükümlü tutmuştur. Aynı Tarifeler Yönetmeliğinin 18/2. maddesine göre İSKİ nin su ve kanalizasyon hizmetinden yararlanmamasına rağmen su kullanım ve atık sularını doğrudan veya dolaylı olarak kanala, alıcı ortamlara deşarj eden tesis ve işletmelerin özellikleri dikkate alınarak varsa sayaçla ölçülen sarfiyat üzerinden veya çalışan kişi sayısına bağlı olarak hesaplanan su tüketimi üzerinden kullanılmış suların uzaklaştırma bedeli alınacağı ve devamındaki bentte de, endüstriyel nitelikte atık su oluşturan tesis ve işletmelerden ise ayrıca atık suların kanalizasyon şebekesine deşarj yönetmeliğinde belirtilen kirlilik önlem payı (KÖP) alınacağı duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık ve belirgindir.
İSKİ elemanlarında düzenlenen inceleme tutanaklarında işyerinde kuyu suyu kullanıldığı ve kimyasal madde üretip deşarj edildiği açıklanmıştır. Hükme dayanak alınan raporu düzenleyen bilirkişi İSKİ inceleme tutanakları ile buna ilişkin Tarifeler Yönetmeliği hükümlerinden söz etmeksizin salt denetlenemeyen soyut ifadelerle endüstriyel atığın bulunmadığı kanısına varmıştır. Bu nedenle açıklanan bilirkişi raporu hükme dayanak alınamaz. Davalı işyerinin 12.4.1993 tarihinde SSK İzmit Müdürlüğüne başvurmak suretiyle işe başladığı anlaşılmaktadır. Mahkemece gerektiği takdirde anılan kuruma davalının verdiği beyannameler ile, dosyada bulunan Türkiye Ticaret Sanayi Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği başlıklı kapasite raporları ile, ekteki belgeleri ve bunlara ilişkin İSKİ elamanlarınca düzenleme tutanaklar ve işyerinin niteliği ile tüm kayıt ve belgeler gözetilmek suretiyle, işyerinde kaç işçi çalıştırdığının tespiti ile ne miktar endüstriyel atık üretildiği ve bunların deşarj edildiğinin tespiti mümkündür. Şu hale göre mahkemece yapılacak iş, konusunda uzman çevre ve kimya mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla gerektiğinde yerinde keşifte yapılarak dosyadaki taraflara ait tüm kayıt ve belgeler ile tarifeler yönetmeliğinin az yukarıda açıklanan hükümleri, atık suların kanalizasyon şebekesine deşarj yönetmeliğinin 23 ve sonraki maddeleri ve atık su ruhsat yönergesinin 8. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre uygun karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulmasını gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 16.06.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy