(2004 S. K. m. 67) (4531 S. K. m. 1) (246 Sıra Nolu Milli Emlak Genel Tebliği)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı ile 16.5.2000 tarihli devir sözleşmesi yaptıklarını, 2000 yılı tahsis bedelinin 113,675 USD olduğunu, sözleşmenin 6. maddesine göre tahsisi ve kullanım bedelinin her ayın 1-5'i arasında ödeme tarihindeki Merkez Bankası alış kuru üzerinden TL olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu bedel her yıl %5 oranında artırılacağından 2001 yılı tahsis bedelinin % 5 artırılarak 119,359 USD olduğunu, davalının 1.8.2000 ile 31.12.2000 tarihinde ödemesi gereken 47,365 USD'yi ve 2001 yılı tahsis bedelinden 1.1.2001 tarihinden takip tarihi olan 25.7.2001 tarihine kadar olan 66.629 USD borcunu ödemediğini, toplam 116.994 USD için davalı hakkında icra takibine giriştiklerini, davalının kısmi itirazda bulunarak 116.994 USD borcu kabul ettiğini, ancak itirazında doların ödeme tarihindeki kuru yerine akit tarihi olan 16.5.2000 tarihindeki kur üzerinden ödemeyi kabul ettiğini, uyarlama davasının sonucunun beklenmesini istediğini, davalının itirazlarının yerinde olmadığını, 116.994 USD'nin ödeme tarihlerindeki kur üzerinden hesaplanan ve dolara çevrilen ödeme miktarı düşüldükten sonra bakiye kalan 91.239 USD gereği davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatı istemiştir.
Davalı, davacının aleyhlerinde başlattığı icra takibine kısmi itirazda bulunduğunu, uyarlama davasının derdest olduğunu, bekletici mesele yapılmasını, icra dosyasında akit tarihindeki dolar kuru üzerinden borcun ödeneceğini taahhüt ettiğini, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, itiraz edilen alacağın % 40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasındaki sözleşmeye göre 1.1.2001 ile 25.7.2001 tarihleri arasında tekabül eden tahsis bedelleri 4531 sayılı kanunun yürürlükte bulunduğu dönemi kapsamaktadır. Maliye Bakanlığının Milli Emlak Genel Tebliği Sıra No: 246 günlü genelgesi ile 4531 sayılı kanunun amacı gözetildiğinde bir döneme ilişkin kira bedellerinin kararlaştırma dolar üzerinden yapıldığı için bir önceki yeni sözleşmenin kurulduğu tarihteki dolar üzerinden belirlenmesi gerekir. Hal böyle olunca taraflar arasındaki yıllık % 5 oranında artırılması kararlaştırılan tahsis ücretinin 1.1.2001 tarihinden başlayacak 1 yıllık dönemde uygulanma olanağı yoktur. Mahkemece, bu yön gözetilerek bilirkişi incelemesi yaptırılarak bu miktar üzerinden ödenmesine karar verilmesi gerekir. Kamu düzenine ilişkin bu yasa gözönüne alınmadan mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
3- Mahkemece hükmedilen icra inkar tazminatı döviz kuru üzerinden yapılmıştır. Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre döviz kuru üzerinden icra inkar tazminatı yasaya aykırı olup, takip tarihindeki kur üzerinden icra inkar tazminatının hesap edilmesi gerekir. Mahkemenin bu hususu da gözönüne almadan verdiği kararda usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.04.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy