(818 S. K. m. 161) (4721 S. K. m. 995)
Dava: Taraflar arasındaki ecrimisil-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas ve karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, 12 parsel sayılı taşınmazın 22.9.2000 tarihli kira sözleşmesi ile davalıya kira verildiğini, kira süresinin bitim tarihi olan 31.12.2000 tarihinde taşınmazın davalı yanca teslim edilmediğini, sözleşmenin 16. md. Gereği 31.12.2000 tarihi ile taşınmazın teslim alındığı 1.1.2001 tarihi arasında aylık 540.000.000 TL kira bedelinin 5 katı tazminat ödemekle sorumlu olduğunu ileri sürerek. 27.000.000.000 TL işgal tazminatının kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınmasını istemiştir.
Davalı, taşınmazı ihale yolu ile kiralayarak kira bedelini peşin olarak ödediğini, ancak taşınmazın kendisine sözleşmenin başında teslim edilmediğini bildirerek, davanın reddini savunmuş, karşı davasında ise kiraya konu taşınmazın kendisine teslim edilmediğini, bu nedenle ödediği kira bedelinin tazmini gerektiğini ileri sürerek 720.000.000 TLnin yasal faizi ile birlikte ödetilmesini istemiştir.
Mahkemece, dava ve karşı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı-karşı davalı ile davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı Vakıflar Bölge Müdürlüğü. Vakfa ait 12 parsel sayılı taşınmazı 22.9.2000 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davalıya ihale yolu ile kiraya verildiğini, sözleşmenin bitim tarihi olan 31.12.2000 tarihinde taşınmazın teslim edilmediğini ileri sürerek, 31.12.2000 tarihi ile taşınmazın teslim edilmediği 1.1.2001 tarihi arasında geçen süre için 27.000.000.000 TL işgal tazminatının ödenmesi istemiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan kira sözleşmesinin 16. maddesinde "kiracı kira süresinin sonunda kiralananı boşaltmaya ve teslime zorunludur. Buna rağmen kiralananı tahliye ve teslim etmediği taktirde, geçecek her bir gün için günlük kira miktarının 5 katını işgal tazminatı olarak ödemeyi kabul eder' hükmünü getirmiştir. Tarafların bu kararlaştırmaları cezai şart niteliğindedir.
Davacının, davalıya keşide ettiği 5.10.2001 tarihli ihtarnameye davalı verdiği 12.10.2001 tarihli cevabında "yeri kiraladığı dönemde ihtiyacı olmadığı için kullanmadığı gibi, kira dönemi bitiminde de kullanmadığını" bildirmiştir. Hal böyle olunca, taşınmazın kira başlangıç tarihinde davalı kiracıya teslim edildiğinin hukuken kabulü gerekir. Bu durumda davalı, hukuki işlem niteliğinde bulunan kiralananı davacı kiralayana teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğini yazılı delille ispat etmek mecburiyetindedir.
Oysa davalı, dosya kapsamı ve toplanan delillerle taşınmazı teslim ettiğini ispat edememiştir. Davacı taşınmazın 1.1.2001 tarihinde teslim alındığını kabul ettiğine göre, davalı 31.12.2000 tarihi ile 1.1.2001 tarihleri arasındaki süre için sözleşmenin 16. m. Hükmünce tazminat ödemekle yükümlüdür. Ancak tarafların sözleşmenin 16. m, ile yaptıkları bu kararlaştırma tahliye ve teslimi sağlamaya yönelik cezai şart niteliğindedir. Mahkemece. BK 161. maddesi gereğince kararlaştırılan cezai şartın fahiş olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davalı-karşı davacının temyiz itirazlarının reddine, temyiz olunan kararın 2. bentte açıklanan nedenle davacı-karşı davalı yararına BOZULMASINA. peşin harcın istek halinde iadesine. 21.4.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy