(818 S. K. m. 538, 539, 540)
Dava: Taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiyesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü:
Karar: Davacılar, murisleri ile davalıların murislerinin ortak olarak kuyumculuk işi ile iştigal ettiklerini, dükkândaki %70 hissenin murislerine, %30 hissenin de davalıların murislerine ait olduğunu, murislerinin vefatından sonra, davalıların kendi paylarına düşen altını vermediklerini ileri sürerek, 2. kilo 730 gr. Altının davalılardan müteselsilen alınmasına, dükkândaki adi ortaklığın sonuçlandırılmasına karar verilmesini istemişlerdir.
Davalılar, murisleri ile davacıların murisinin 15 yıldır ortak kuyumcu dükkanı çalıştırdıklarını, ayrıca Bodrumda da, kuyumculuk ve deri eşya üzerine ortak ticari faaliyette bulunduklarını, davacıların paylarına düşen altını aldıklarını, tasfiyeye karar verilecekse, tasfiyeye Bodrumdaki dükkanında dahil edilmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece Adi ortaklığın feshine, 4/16 pay sahibi Kamurana 840 gr. 3/16 şar pay sahipleri Nil, Cemal ve Nura 630'ar gr. Olmak üzere toplam 2730 gr. Altının Cemal T. mirasçıları olan Şerife, Murat ve Mehtaptan alınarak davacılara verilmesine, ayrıca Bodrumdaki terekeye göre davacıların miras payı 307.010.200TL. den Kamuran T.e 76.927.550 TL. diğer 3/16 pay sahiplerine 57.695.662'şer TL. nin davalılardan alınıp davacılara verilmesine, Cemal E.nin 30.1.2000 tarihinden bu yana davayı takip etmediği anlaşıldığından HUMK. 409. maddesi gereği bu davacının davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılarının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Tarafların murisleri arasında adi ortaklık olduğu ve bu ortaklık ilişkisi içerisinde İzmir'de ve Bodrumdaki dükkânlarda kuyumculukla iştigal ettikleri, ortaklığın davacıların murisinin, 28.11.1994 tarihinde, ardından da diğer ortak Kemal T.in ölümü ile son bulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Mahkemece de, ortaklığın varlığı kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir. Ne var ki, tasfiye işlemi BK. 538 ve onu izleyen madde hükümlerine uygun olarak yapılmamıştır. Yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur. Ortaklığın mal mevcudu ile demirbaşları, adi ortaklığa ait alacak ve borçlar yöntemine uygun olarak tespit edilmemiştir. Her iki dükkânı işleten idareci ortaklardan, ortaklığın alacak ve borçları, sabit mevcudu, her iki dükkânın işletilmesiyle ilgili masraf ve alacaklarıyla ilgili olarak bir hesap istenmemiş, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; öncelikle ortaklığa dahil İzmir ve Bodrumdaki dükkanlara ilişkin idaresi ortaklardan, ortaklığa ait alacak ve borçlar ile işletme nedeniyle yaptığı masraflar ve avans olarak verdiği meblağlara ilişkin hesap istenmeli, verilen hesaplarda tarafların anlaştıkları hususlar ile anlaşamadıkları hususlar belirlenmeli, anlaşma sağlanamayan kalemlere ilişkin taraflardan delilleri istenilip toplanmalı, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, ortaklığın dava tarihi itibariyle gerçek alacak ve borç miktarı öncelikle belirlenmelidir. Taraflar, mal ve demirbaşların tasfiyesinde anlaşma sağlayamadıkları takdirde, mahkemece tayin edilecek bir görevli vasıtasıyla bunların satılmasına, şirket mevcuduna dahil edilmesine ve BK. 538, 539,540 maddeler hükümlerine uygun tasfiye ye karar verilmesi gerekir. Açıklanan biçimde inceleme ve araştırma yapılmadan, yetersiz ve dayanaksız bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1. bent gereğince davalıların diğer temyiz itirazının reddine, temyiz olunan kararın 2. bentte açıklanan nedenle davalılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy