(818 S. K. m. 404, 161) (2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilâmda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı İbrahim Selahattin E. ile davacı Şirket Yetkilisi Naime Şen Ö.'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı ile yaptıkları 12.12.1999 tarihli emlak komisyon anlaşması ile 53, 50 ve 47 parsel sayılı taşınmazların davalıya 4.000.000. USD bedelle satışı konusunda sözleşme imzaladıklarını, davalının 53 parsel sayılı taşınmazı, 2.750.000 USD bedelle taşınmaz malikinden satın aldığı halde %3 komisyon bedeli olan 82.500 USD'yi ödemediğini, başlatılan icra takibine itiraz ettiğini ayrıca sözleşmeye göre davalının komisyon bedelinin %20'si olan 16.500 USD cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı, sözleşmenin geçerli olmadığını, davacının dava açma sıfat ve hakkı bulunmadığını, sözleşmenin imzadan sonra doldurulduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece sözleşmenin geçerli olduğu ve 53 parsel sayılı taşınmazın keşifte belirlenen değeri üzerinden %3 komisyon ücreti olan 42.000 USD ve 8400 USD cezai şart için itirazın iptaline, fazla talebin reddine ve alacak yargılamayı gerektirdiğinden %40 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasında 12.12.1999 tarihli tellallık sözleşmesinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Sözleşmeye konu olan 50, 53 ve 47 parsellerin toplam satış bedeli sözleşmede 4.000.000 USD olarak gösterilmiştir. Eldeki dava ise sözleşmede yazılı taşınmazlardan 53 parsele ilişkin olup, bu parselin bedeli, sözleşmede kararlaştırılan 4.000.000 USD'nin 1/3'üne tekabül eden miktardır. Davacının da isteyebileceği komisyon ücreti bu miktarın %3'üdür. Mahkemece sözleşmede kararlaştırma var iken bunun dışına çıkıp, keşif yapmak suretiyle saptanan değer üzerinden tellallık ücreti takdiri usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3- Sözleşmenin 2. maddesinde kararlaştırılan hüküm, cezai şart niteliğindedir. Davalı tacir olmadığına göre mahkemece BK 161/son maddesi gereğince cezai şartın tenkisine gidilip gidilmeyeceğinin tartışılmaması da ayrıca bozma nedenidir.
Sonuç: 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine 2 ve 3. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 06.05.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy