(818 S. K. m. 96) (4721 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü:
Karar: Davacı, davalının Belediyeye ait JCB kanal kazıcı iş makinesini 1999 yılında 59 saat 20 dakika çalıştırıp ücretini ödemediğini yine aldığı, kamyonu 20.000.000TL.den 10 kamyon kum-çakıl bedeli olan 200.000.000TL. de ödemediğinden toplam 1.505.000.000TL. nin faizi ile ödetilmesini istemiştir.
Davalı, aldığı 10 kamyon kum bedelinden 6 kamyon kum bedeli 120.000.000TL. dışında borcunun kalmadığını, iş makinesinin çalıştığı süredeki harcadığı mazot tutarının 2 katının kira bedeli olarak ödenmesi için sözlü anlaşma yapıldığını buna göre 500.000.000TL. borcu bulunduğunu toplam 620.000.000TL. dışında borcunun bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece, 01.0302.400.000TL. iş makinesi kira bedeli, 200.000.000TL. 10 kamyon kum bedeli toplam 1.502.400.000TL.nin dava tarihinden yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalının davacı belediyeye ait iş makinesini kiraladığı tarafların kabulündedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş makinelerinin kira bedelinin ne miktar olduğundan kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında bu konuda düzenlenmiş yazılı sözleşme bulunmamaktadır. Davacı kiraya konu olan makinelerin 59 saat 20 dakika çalıştırıldığını saat başı toplam ücretin 01.0305.000.000TL. olduğunu ileri sürerek bunun ödetilmesini istemiş davalı ise çalışma süresine itiraz etmeyerek makinelerin ücretinin iş makinelerinin çalıştığı süredeki harcadığı mazot tutarının 2 katı olduğunu bunun da 500.000.000TL. olduğunu savunarak fazlaya ilişkin talebin reddini dilemiştir.
MK. 6. maddesi gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Bu makinelerin kiralandığı hususunda uyuşmazlık bulunmadığına göre kira ücretinin saat başına davacının iddia ettiği miktardan kararlaştırıldığını, davacının yasal delillerle kanıtlaması gerekir. Taraflar arasında kum satımına ilişkin davalının bağlantılı birleşik ikrarını bu hukuki ilişki içinde kabul ederek ispat yükünün davalıya yükletilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Davacı kiranın miktarını iddia ettiği şekilde saat başı olarak kararlaştırdıklarını, yazılı delile ispat edememiştir. Müddeabihin miktarına göre HUMK. nin 288. maddesine göre olayın tanıkla ispatı mümkün değildir. Bu durumda iş makinelerini kira bedelinin davalının savunmasındaki gibi hesaplattırılması gerekir. Ne var ki davacı dava dilekçesinde her türlü delil demek suretiyle de yemin deliline de dayandığına göre kendisine yemin teklif etme hakkı hatırlatılıp hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.4.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy