(2886 S. K. m. 1)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, ihale sonucu yapılan 27.11.2000 tarihli sözleşme ile teslimini taahhüt ettiği malzemenin 1340 kg.lık kısmını 10 gün süreli ihtara rağmen teslim edilmediğinden sözleşmenin feshedildiğini ve yeniden yapılan ihale ile daha fazla fiyatla satın alınmak zorunda kalındığını bildirerek 953.410.000 TL idare zararı ile şartnamenin 10. maddesi gereğince zamanında teslim edilmemesi nedeni ile 73.700.000 TL ceza-i şartın ihale tarihinden itibaren reeskont faizi ile ödetilmesini istemiştir.
Davalı, usulüne uygun tebliğe rağmen duruşmaya gelmemiş ve savunmada bulunmamıştır.
Mahkemece 953.410.000 TL hazine zararının dava tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davalı yüklenicinin 27.11.2000 günlü sözleşme ile teslimini yükümlendiği malzemeleri, normal süresinde ve şartnamedeki cezalı süre ile 10 günlük ihtarlı süre içersinde teslim etmediği ihale dosyası içeriğinden anlaşılmaktadır. Genel Eksiltme Şartnamesinin 10. maddesinde "müteahhit işi süresinde bitirmediği veya teslim etmediği takdirde geçen her gün için teslim etmesi gereken mal miktarının parasal tutarının % 1'i oranında ceza verecektir. Ancak bu gecikme 10 günü geçerse 24. madde hükümleri uygulanır" hükmü yer almaktadır. Böylece taraflar, sözleşmede kararlaştırılan normal teslim süresinin bitmesiyle davacı idarenin hemen fesih ihtarında bulunamayacağını, bunun için 10 gün bekleyeceğini, buna karşılık davalı yüklenicinin de geçen hergün için iş bedelinin % 1'i oranında ceza ödeyeceğini kabul etmişlerdir. 2886 sayılı yasaya tabi idareler, kamu hizmeti ifa ederler ihale işlemleri de bu hizmetin gereklerindendir. İhale ve mal teslim işlemlerinin gecikmesi hizmetin aksamasına, gecikmesine ve dolayısıyla kamunun bundan zarar görmesine neden olur. Bu yüzden bu tür sözleşmelerdeki ceza koşulu nitelendirilirken, idarelerin açıklanan özelliği gözden uzak tutulmamalıdır. Davacı idare, şartnamenin yukarıda değinilen hükmü uyarınca fesih ihtarından önce 10 gün beklemek zorunda kalmış ve böylece fesihten öncesine ait olmak üzere bu cezayı isteme hakkını da kazanmıştır. Öyle ise davacının eksiltme şartnamesinin 10. maddesinde kararlaştırılan 10 güne ait cezayı isteyebileceğinin kabulü gerekir. Mahkemece ceza koşulunun nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek bu istemin reddi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 4.7.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy