(818 S. K. m. 43, 98, 264)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü.
Davacı, davalıların maliki oldukları mecurda kiracı iken, kira sözleşmesinin 15.11.2001 tarihinde zorunlu olarak feshedildiğini 19.11.2001 tarihinde mecurun anahtarını teslim aldıklarını, peşin ödenen 2001 yılı Kasım ayından II gün, Aralık ve Ocak 2002 ayı kira bedeli toplamı olan 3.045.900.000TL. peşin ödenen kira bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davacının 1.2.2000 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini, BK. 264. maddesine göre, davacının en az 6 aylık kira bedelini tazminat olarak ödemek zorunda olduğunu, kiracının sözleşme süresi sınırlı kalmak kaydıyla boş kaldığı süreye ait kiraları BK. 98. maddesi delaletiyle haksız fiillere uygulanan hükümler kıyasen uygulanarak ödemek durumunda olduğunu, mecurun kiraya verilemediğini, kira sözleşmesinin 3. maddesine göre artırım oranının DIE oranlarına göre %72,1 olup bu oranda artırım yapıldığında Şubat 2002 ayı için aylık 2.839.650.000TL. alacağını, 6 aylık kira bedelinin 14.404.500.000TL. olduğunu, mahsup edildiğinde karşılık davalıdan 11.358.600.000TL. alacaklı olduklarını asıl davanın reddine, karşılık davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, süresinde açılmamış bulunan karşılık davanın reddine, asıl davanın kabulü ile 3.905.000.000TL. nin 19.11.2001 tarihinden itibaren kanuni faiziyle davalı karşılık davacılardan tahsili ile davacı karşılık davalıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacının davalıya ait mecurda 1.2.2000 başlangıç ve 5 yıl süre ile kiracı olduğu tarafların kabulündedir. Davacı banka yönetim kurulunun almış olduğu karar sonucu şubelerin birleştirilmesi nedeniyle zorunlu olarak mecuru boşaltmak zorunda olduğunu, mecuru boşaltıp anahtarı teslim ettiklerini 19.11.2001 ve daha sonraki 31.1.2002 dönemine isabet eden kiraların istirdatını istemiş davalı ise sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilemeyeceğini vaki feshin haksız olduğunu mecuru halen kiraya veremediğini bu nedenle kiracılığın devam ettiğini ödenen kiraların istenemeyeceğini ileri sürmüştür. BK. 264. maddesine göre haklı neden mevcudiyeti halinde mecuru boşaltmak zorunda kalan kiracının yükümlülüğü düzenlenmiştir. Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre ve mecur boşaltıldığına göre davalının aynı koşullarda kiraya vermek için çaba göstermesi BK. 98. maddesi delaletiyle BK. 43. maddesi gereği olup mahkemece bu yön üzerinde durulmamıştır. Yapılacak iş bilirkişiden aynı koşullarda taşınmazın ne kadar zamanda kiraya verilebileceği belirlenip hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken değinilen bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya ay kın olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 1.10.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy