(4353 S. K. m. 1) (1086 S. K. m. 445/8, 447)
Dava: Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı şirket tarafından A Valiliği aleyhine açılan alacak davasının kabul edildiğini, ancak Valiliğin serbest olarak görev yapan bir Avukata vekaletname vermek suretiyle adı geçen Bakanlığı veya organı temsil ettirme yetkisinin bulunmadığını, bu konudaki yetki ve görevin 4533 sayılı kanun uyarınca hazine avukatına ait olduğuna, özel avukat huzurunda görülen davalarda, adı geçen avukat tarafından yapılan tüm işlemlerin batıl olduğunu, bu davaların henüz öğrenilmiş bulunduğunu ileri sürerek, yargılamanın iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalı tarafından A Valiliği aleyhine açılan 2000/293 esas 2001-590 karar sayılı dava dosyasında davalının hazine vekili tarafından değilde yetkisiz vekil tarafından temsil edildiğini bildirerek ( HMUK 445/8 maddesine dayanarak iadeyi muhakeme talebinde bulunmuştur. İadeyi muhakeme istenen dosyada davacı sınır ticareti yapmak üzere petrol ithal edebilmek için yaptığı başvuru sırasında davalı Valiliğin kendisinden para aldığını ancak bunun yasal dayanağının olmadığını savunmuştur. Dava Bakanlar Kurulunca çıkarılan sınır ticareti ile ilgili kararnameye dayanmaktadır. Çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarında sınır ticareti yapmak için, sınır ticareti belgesinin alınmasının zorunlu olduğu ve bu belge ile ilgili şekil ve esasların Hazine ve Dış ticaret Müsteşarlığınca belirleneceği, Bakanlar Kurulunun kararını Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlığın yürüteceği belirtilmiştir. Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Devlet Bakanlığına bağlı olup, genel bütçeye dahildir. Dava açılırken A Valiliği davalı olarak gösterilmiş, dava dilekçesi Valiliğe tebliğ edilmiştir. Açılan davada gerçek hasmın, yani davalının Hazine ve Dış ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlıktır. Valiliğe husumetin yöneltilmesi temsilcide yanılmadır. Öte yandan genel bütçeye dahil devlet dairelerini adliye mahkemelerinde temsil etme yetki ve görevi 4353 sayılı yasa ile hazine avukatlarına verilmiştir. Yargılama sırasında davalı tarafı hazine vekilleri değil, A Valisinin verdiği vekalet ile tayin ettiği avukat temsil etmiştir. Bu avukatın davalı tarafı temsil etmesi yasal değildir. Yine aynı dosyada hazine vekillerine yapılmış bir tebligatta bulunmamaktadır. Öyle olunca davacı yanın yargılamanın iadesi talebi usulün 447 maddesinde belirtilen süre içinde yapılmıştır. Mahkemece yargılamanın iadesi talebi kabul edilip, işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 9.10.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy