(818 S. K. m. 61, 110, 179)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı ve davalı Kemal B. avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat G. Acar gelmiş diğer taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak, dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, davalılardan Mehmet M. ve Kemal B. ile aralarında düzenlenen satış sözleşmesi ile Y. Evleri, 22 nolu Blokta 1. kat daireyi 127.000 DM bedelle satın aldığını, davalılara 15.700 DM peşin ödediğini, kalan bedelin 2370 DM taksitlerle ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme ile kararlaştırılan taksitlerde satıcıların kurdukları Y. İnşaat Paz. ve Tic. Ltd. Şti.ne ödediğini, ancak davalıların inşaatın yapımı ile ilgili tüm yükümlülüklerini, dava dışı bir şirkete satıp, arsa sahipleri ile aralarında düzenledikleri kat karşılığı inşaat sözleşmesini fesh ettiklerini sonradan öğrendiğini, davalının sözleşme ile yüklendikleri edimlerini yerine getiremediklerini, dairenin adına tapuda ferağı verilmediği gibi, teslim de edilmediğini, arsa maliklerinin de, 01.03.2001 ve 13.3.2001 tarihli Taahhütname ile ödediği satış bedelinden kendisine karşı sorumlu olduklarını, davalıların sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek 60.350. DM. nin fiili ödeme tarihindeki Türk lirası karşılığının dava tarihinden itibaren dövize uygulanan yasal ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tazminini istemiştir.
Davalı Kemal B., davacının satış bedelini Y. İnş. Paz. ve Tic. Ltd. ne ödediğini, şirketteki hissesini devredip ortaklıktan ayrıldığını bildirerek davanın reddini dilemiştir. Arsa sahipleri olan davalılar Mustafa ve Hasan N. ile, davacı ile aralarında bir sözleşme bulunmadığını, taahhütnamede belirtilen koşulların gerçekleşmediğini bildirerek davanın reddini dilemişler, diğer davalı ise davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, 15.700 Dm.nın davalılar Mehmet M. ile Kemal B.dan dava tarihinden itibaren işleyecek devlet Bankalarının 1 yıl vadeli DM.na uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 44.650 DM.da davalı Y. İnş. Pazl. ve Tic. Ltd. Şti. den dava tarihinden itibaren 1 yıl vadeli DM.na uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline Mustafa ve Hasan M. hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı ve davalılardan Kemal B. tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Kemal B'nun temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacının temyizine gelince; davacı, davalı yüklenici Kemal B. ve Mehmet M. ile aralarında düzenlemiş oldukları sözleşme gereğince, adı geçen yüklenicilerin arsa sahipleri Mehmet ve Hasan M. ile yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile kendilerine düşen daireyi 127.000 DM bedelle satın aldığını, 60.350 DM.nı ödediğini, ne var ki, davalıların edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle ödediği bedelinin davalı yükleniciler ile Y. İnşaat Paz. Tic. Ltd. Şti. ve bunların edimlerini taahhüt eden arsa sahiplerinden tazminini istemiştir. Dosyada yer alan belgelerden, davalı yüklenicilerin arsa sahipleri ile düzenledikleri, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile kendilerine düşen dairelerden birinin, davacıya satışı hususunda, aralarında sözleşme düzenledikleri ve bu sözleşmenin de, Borçlar Kanununda düzenlenen, alacağın temliki hükümlerine göre, geçerli olduğunun kabulü gerekir. Ne var ki, yüklenicilerin arsa sahipleri ile düzenlemiş oldukları, 25.12.1998 tarihli Gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı bina inşaat sözleşmesindeki devir yasağına rağmen, inşaata ilişkin tüm yükümlülük ve haklarını 26.5.1999 tarihli ek sözleşme ile yüklenicilerin 25.12.1998 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile ilgili doğabilecek hukuki ihtilaflarda şirkete kefil olmak şartı ile bu sözleşmeyi ortağı bulundukları Y. İnş. Paz. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde gerçekleştirecekleri, bunun dışında, bu inşaat sözleşmesini 3. kişilere devir edemeyecekleri kararlaştırılmasına rağmen, inşaata ilişkin tüm yükümlülük ve haklarını 15.6.1999 tarihli sözleşme ile başka bir şirkette devir ederek arsa sahipleri ile aralarında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesini fesih ettikleri anlaşılmaktadır. Davacı, 15.700 DM. peşin ödeme dışında kalan bakiye satış bedelinin 44.650 DM.lık kısmını, davalı yükleniciler tarafından kurulan Y. İnş. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.ne ödenmiş olup, 26.5.1999 tarihli ek sözleşme gereği yüklenici davalılar Kemal ve Mehmet şirkete kefil durumundadırlar. Esasen davacının şirkete bakiye borcuda, yüklenicilerle yaptığı ilk satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Şöyle ki davacı; yüklenicilerin, arsa sahipleri ile düzenledikleri 26.5.1999 tarihli ek sözleşmeye istinaden, kurdukları Y. İnş. Paz. Tic. Ltd. Şti. ile 22.6.1999 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesini düzenlemiştir. Bu itibarla, davacının ödediği satış bedelinin tümünden, şirket ile birlikte davalı yükleniciler Kemal B. ile Mehmet M.'da birlikte müteselsilen sorumludur. Kaldı ki, yüklenicilerin üstlendiği edim borcu, BK. 179. maddesi gereğince işletmeye devredilmiş olup, ilk borçluda, bundan devralan şirketle birlikte müteselsilen sorumludur. Mahkeme, davacının ödediği satış bedelinin tümünden, şirketle birlikte yüklenici olan davalılarında birlikte müteselsilen sorumlu olacağı gözardı edilerek, aksi yazılı düşüncelerle karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.
3- Davalı, durumunda bulunan arsa sahipleri, 01.03.2001 tarihli Taahhütname ve bu taahhütnameye dair 13.3.2001 tarihli ek açıklama ve taahhütname tadilat sözleşmesi ile Kemal B.'nun adı ve resmi gayrimenkul satış vaadi ve gayrimenkul satış sözleşmesi yaptığı kişilerin, bu kişilerin arasında davacının adı yazılmış olmakla Mustafa M.'a vekaleten ve kendisine asaleten Kemal B.'nun satışına yönetebilecekleri fesih ve iade taleplerini bu taleplerin akim kalması durumunda ve taahhütnamenin yapıldığı 01.03.2001 tarihine kadar bu üç kişinin yaptıkları ve miktarı sonradan bir protokol ile tespit edilecek olan ödemeler toplamının 01.03.2001 tarihine kadar gerçekleştirilen işteki oransal payları ile sınırlı olmak kayıt ve şartıyla, Mehmet M. ile birlikte müştereken karşılamayı kabul ve taahhüt etmişlerdir. Bu taahhüt BK. 110 maddesi gereği bir üstlenme, bir nevi garanti ve 3. şahsın fiilini taahhüdü de kapsar. Bu nedenle arsa sahipleri de davalıya karşı sorumludur. Açıklanan taahhütname hükümleri gereği arsa sahipleri de, diğer davalılarla birlikte davacının alacağından sorumlu tutulması gerekir. Aksi yazılı düşüncelerle arsa sahipleri hakkındaki davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1. bent gereğince davalı Kemal B'nun temyiz itirazının reddine, temyiz olunan kararın 2. ve 3. bentte açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 275.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 27.03.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy