(2004 S. K. m. 276)
Dava: Taraflar arasındaki tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü.
Karar: Davacı, davalının Bebek-Beşiktaş Manolyacı Sokak 18. nolu taşınmazı Beşiktaş 9. Noterliğinde düzenlenen 22.2.2000 tarihli kira sözleşmesi ile Kasım Ali Çakım'a kiralandığını, sözleşmede kiracıya kiralananı üçüncü şahıslara devir ve kiraya verme hakkının tanındığını, ilk kiracı Kasım Ali Çakım'ın kira sözleşmesini Kupol Turizm Yatırımları ve İşletmeciliği Limited Şirketine, onun da kendilerine devredip mecurun da teslim edildiğini, kira bedellerinin devir alan Kupol Limited Şirketi ve daha sonra da kendileri tarafından davalının banka hesabına yatırılarak ödendiğini, davalının da bunları aldığını, harabe halindeki mecurun kendileri tarafından turizm işletmesi olarak kullanılmak üzere onarılıp kullanılmakta iken, davalının bütün bunları görüp bildiği halde İstanbul 8. İcra Müdürlüğünün 2000/10870 sayılı takip dosyası ile kiracılık sıfatı kalmayan ilk kiracı Kasım Ali Çakım aleyhine tahliye istemli icra takibi yapıp, takip talebine dayanak olarak noterde yapılan (aylık 1000 Dolarlık) sözleşmenin değil de, aynı tarihli haricen düzenlenen kira sözleşmesine dayandığını, ilanen tebligat ile takibin kesinleştirilerek İstanbul 4. İcra Tetkik Merciinin kararı ile tahliyesine karar verildiğini, davalının kötüniyetli olduğunu, sözleşmedeki açık devir yetkisine güvenerek kiralananı devir alıp, yasal olarak kiracı olduklarını bildirip, dava konusu taşınmazda kiracı olduklarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, dava dışı kiracısı Kasım Ali Çakım ile 22.2.2000 tarihli aylık 3000 Dolar kira bedelli sözleşmenin yapıldığını, daha sonra yüksek stopaj ödemekten kaçınmak için ikna edilerek kandırılarak Noterde aynı tarihli ve aylık 1000 Dolar gösterilen ve sadece vergi dairesine ibraz etmek üzere noterde ikinci bir sözleşmenin yapıldığını ve bunun varlığından tahliye kararının infazı sırasında haberdar olduklarını, yapılan devirlerin ve davacının kötüniyetli olduğunu, kupol Limited Şirketinin ortaklarının Kasım Ali'nin çocukları olup, onlar tarafından da aynı gün kurulan davacı şirkete devir yapıldığını ve geçersiz olduğunu bildirip, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece kira sözleşmesindeki açık devir yetkisine dayanılarak yapılan devirlerin geçerli olduğu ve banka hesabına yatırılan kiraların davalı tarafından alındığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davalı tarafından Beşiktaş-Bebek Manolya Sokak 18.nolu taşınmazın 22.2.2000 tarihli önce haricen düzenlenen daha sonra da aynı tarihte noterde düzenlenen kira sözleşmesi ile dava dışı Kasım Ali Çakım'a kiralandığı, gerek haricen düzenlenen gerekse noterde düzenlenen sözleşmelerde, kira süresinin 20 yıl, kira başlangıcının 1.6.2000 tarihi olarak, özel şartlar bölümünün 3. maddesinde açıkça mecur üçüncü şahıslara devir edebileceği, alt kiraya verilebileceğinin, 5. maddesinde ise Dolar olarak belirlenen kiranın dönem başı olan 1.6.2000 tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden bir sonraki kira dönemine kadar sabitlenip, aylık ödemelerin o miktar üzerinden yapılacağının kararlaştırıldığı, her iki kira sözleşmesi arasındaki farklılığın ise, haricen düzenlenen sözleşmede aylık kira 3000 dolar olarak belirtildiği, noterde düzenlenen sözleşmede ise aylık kiranın 1000 dolar olarak, dosyadaki kira sözleşmeleri ve davalı taraf beyanlarından, yine dosyada bulunan 14.6.2000 tarihli devir sözleşmesinden kiranın ve mecurun kiracı Kasım Ali Çakım tarafından dava dışı Kupol Limited Şirketine, onun tarafından da 18.4.2001 tarihinde davacı Ramas Limited Şirketine devredildiği anlaşılmaktadır.
Davalı kiralayan tarafından ilk kiracı aleyhine Haziran ve Temmuz kiraları ödenmediğinden bahisle İstanbul 8. İcra Müdürlüğünün 2000/10870 sayılı dosyası ile 14.7.2000 tarihinde icra takibi yapıldığı, borçluya ödeme emrinin ilanen tebliğ edilip, takip kesinleştikten sonra İstanbul 4. İcra Tetkik Mercii Hakimliğince 8.6.2001 tarihinde açılan dava dosyasında ilk kiracı Kasım Ali Çakım aleyhinde tahliye kararı verilip, kararın 15.1.2002 tarihinde kesinleştiği, kararın infazı ve tahliyesini sağlamak üzere icraca gidildiğinde 9.4.2002 tarihinde davacı Ramas Limited Şirketinin taşınmazı işgal ettiği anlaşılmış; davacı Ramas Limited Şirketi 10.4.2002 tarihinde yeni kiracı olduğunu iddia etmiş; icraca 11.4.2002 tarihinde İİK.nun 276. maddesi gereğince bir karar verilmek üzere icra tetkik merciine gönderilmesine karar verilmiştir.
İstanbul 3. İcra Tetkik Merciinin 2002/104 D.İş sayılı dosyasında kiralayan davalı Türkan, 3.şahıs Ramas Limited Şirketinin yaptığı beyan yönünden tahliyesini istemiştir.
4.7.2002 tarihinde Ramas Limited Şirketinin borçluya tebaen oturduğu, kiracı borçlu gibi tahliyesi gerektiğinden bahisle Ramas'ın tahliyesine karar verilmiş; Yargıtayca onanarak karar kesinleşmiştir. Davacı Ramas Limited Şirketi kesinleşen bu kararlar sonucu 30.10.2002 tarihinde mecurdan tahliye edilmiştir.
Davacının davaya dayanak yaptığı ve kiralananı kiracıdan devir aldığına dair belgeler her zaman düzenlenebilecek belgelerdir. Kiracı davacının davalı ile yapılmış resmi bir kira sözleşmesi de bulunmamaktadır. İlk kiracıya tebaen mecurda oturduğu kesinleşen mercii kararlarıyla sabittir. İlk kiracı Kasım Ali Çakım'ın dava dışı Kupol Limited şirketine yaptığı devir ve sonrasında davacı Ramas Limited Şirketine yapılan devir sözleşmeleri bedelsiz olup, Kupol Limited Şirketinin ortaklarının, Kasım Ali Çakım'ın yakınları olması, yine Ramas Limited Şirketi kurulduğu tarihte mecuru devralması yapılan bu sözleşmelerin ve devir işlemlerinin muvazaalı olduğunu göstermektedir. Dosyadaki tüm belgeler birlikte değerlendirildiğinde bütün devirlerin muvazaalı olduğu anlaşıldığından mahkemece davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Açıklanan gerekçelerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.10.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy