(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan kimse gelmemiş olduğundan incelemenin evraklar üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalının tapuda adına kayıtlı taşınmazlarını özel ihale usulüyle ihaleye çıkardığını, kendisinin de ihaleye katılıp, geçici teminat olarak 160.000.000.000 TL karşılığı 95.100 USD ve 3.000 Euro yatırdığını, ihaleyi kazandığını, davalının 24.12.2003 gününde kendisine tebliğ ettiği yazısı ile ihale bedelinin 1/8 oranındaki peşinat kısmını yatırıp, sözleşme yapılmasını istediğini, kendisinin de 23.1.2003 tarihinde davacıya başvurup, şartnamenin 15. maddesindeki 7 günlük sürenin lehine işletilmesini istediğini, davalının talebini reddedip, geçici teminatını irat kaydettiğini, irat kaydının haksız olduğunu, tapulu taşınmazın resmi şekilde satışına ilişkin olarak aralarında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını, şartname hükümlerine göre davalının kendisine 7 günlük ek süre vermek zorunda olduğunu, o nedenle ödediği geçici teminat bedelinin tahsili için davalıya icra takibi başlattığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, % 40 tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davacının şartnamenin 14 ve 15. maddelerine uygun hareket etmediğini, kendilerinin de şartname hükümleri doğrultusunda işlem yaptıklarını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, şartnamenin 15. maddesinde ilk taksidin yatırılması hususunda 7 günlük gecikme süresi öngörülmesine rağmen davalının bu süreyi davacıya tanımadığı gerekçe gösterilmek ve bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle 160.304.500.500 TL üzerinden itirazın iptaline, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacının bu davasına konu ettiği geçici teminatı 20.12.2000 tarihinde yatırıp, davalının açtığı arsa ihalesine katıldığında, en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazandığında, davalı yanca ihalenin onaylandığında ihtilaf yoktur. İhtilaf, ihale satış bedelinin 1/8 oranındaki peşinatı yatırıp, sözleşme imzalaması konusunda davet olunan davacının Arsa Satış Şartnamesinin 15. maddesindeki 7 günlük süreden yararlanıp yararlanamayacağında toplanmaktadır. Davalı, davacıya 24.12.2002 tarihinde yazıp aynı gün tebliğ ettiği, yazısında toplam satış bedelinin 1/8 oranındaki peşinatı yatırıp, sözleşme imzalaması konusunda davette bulunmuş olup, davacı ise 23.1.2003 kaydiye tarihli yazısı ile şartnamenin 15. maddesi ile 20 günlük süre tanındığını, bu sürenin 22.1.2003 gününde dolduğunu, aynı maddenin ikinci fıkrası ile de kendisine 7 günlük ek gecikme süresi daha tanındığını, hakkını bu süre içerisinde kullanacağını bildirmiş, bunun üzerine de davalının 24.1.2003 tarihinde davacının yatırdığı geçici teminatı irad kaydettiği anlaşılmıştır.
Davada dayanılan Türk Telekom Personeli Biriktirme ve Yardım Sandığı Arsa Satış Şartnamesinin 14. maddesinde Onaylanan ihale kararının tebliğinden sonra alıcı, şartnamenin 15. maddesindeki usule uygun olarak ihale bedelinin en az 1/8'ini ödemek mecburiyetindedir. Aksi takdirde hiçbir ihtara gerek kalmaksızın ihale bozularak geçici teminat sandığa irat kaydedilecektir yazıldıktan sonra aynı şartnamenin 15. maddesinde de Onaylanan ihalenin tebliğini müteakip 20 iş gününün sonuna kadar satış sözleşmesi imzalanarak ve satış bedelinin 1/8'i sandık hesabına yatırılacaktır. Arsa bedelinin tamamı satış gününde T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden ABD dolarına dönüştürülecek ve her ay için bir taksit olmak üzere toplam en çok biri peşin sekiz taksitte ödenecektir.
Taksitlerde gecikme olur ise bu gecikme 7 gün ile sınırlı olarak ve o taksit tutarının aylık % 1'i kadar net faizi ile birlikte ödenecektir. Bu gecikmenin iki defa tekerrürü halinde sandığın satış sözleşmesini tek taraflı fesih hakkı mahfuzdur yazılıdır. Her iki madde hükmü birlikte değerlendirildiğinde davacının en geç sözleşmenin imzalanacağı 20 günlük süre içerisinde satış bedelinin 1/8 oranındaki tutarını da davalı hesabına yatırmak zorunda olduğu, bundan sonraki taksitler yönünden gecikme olur ise 7 günlük sürenin işletileceği açıkça anlaşılmaktadır. Az yukarıda açıklandığı gibi davacı, şartnamede öngörülen 20 günlük süre içerisinde istenen peşinatı yatırıp, davalı ile sözleşme imzalamaya yanaşmamıştır. Hal böyle olunca davalının yatırılan geçici teminat irat kaydetmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece, davanın tümden reddine karar vermesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte belirtilen nedenle davacının temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte belirtilen nedenle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy