(818 S. K. m. 101/son)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, harfiyat ve taahhüt işleri ile iştigal etmek üzere davalı Hasan Büyükmertoğlu ile birlikte adi ortaklık kurduklarını, kendisinin %60, davalı Hasan'ın ise %40 hissesi olduğunu, adi ortaklığın belediyeden yapılan ihaleyi kazandığını, bu işte kullanılmak üzere leasing yolu ile iş makinesi kiraladıklarını ve aldıkları hakedişlerle makinenin kirasının ödediklerini, akabinde davalı Hasan'ın kendi bilgisi dışında diğer davalı şirketi kurarak bu şirket adına 01.01.2001 tarihli belediye ihalesine girerek kazandığını ve ihale konusu işte de adi ortaklığa ait makineyi kullandıklarını, ancak elde ettikleri geliri kendisine ve adi ortaklığa vermediklerini, makinenin 01.02.2001 16.05.2001 tarihleri arasında kullanıp 10.061.280.000 TL gelir elde ettiklerini, bu gelirin %60 hissesine tekabül eden miktarın kendisine verilmesini gerektiğini ileri sürerek 6.036.768.000 TL.nin 16.05.2001 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile her iki davalıdan birlikte tahsilini istemiştir.
Davalılardan Hasan kendisine husumet düşmeyeceğini savunmuş her iki davalıda birlikte, 01.02.2001-15.05.2001 tarihleri arasındaki makinenin leasing taksitlerini kendilerinin ödediklerini, elde edilen kazanç ile giderlerin birbirini karşıladığını, makinenin adi ortaklıktan kiralandığını savunarak davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, davalıların adi ortaklık aleyhine haksız rekabet yarattıkların ve sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı ile davalılardan Hasan Büyükmertoğlu'nun kurdukları adi ortaklığın alacağı ihalelerde kullanılmak üzere leasing yolu ile kiraladığı iş makinesinin, davalı Hasan'ın ortağı olduğu diğer davalı şirketin girerek kazandığı ihale konusu iş de 01.02.2001-16.05.2001 tarihleri arasında kullandığı tarafların ve mahkemenin kabulündedir. Davalıların bu işten aldıkları hakediş tutarının 10.061.280.000 TL olduğu dosya kapsamı ile anlaşılmaktadır. Ne var ki davalıların bu kazancı elde edilen bir takım giderler yaptıkları da sabittir. Bu itibarla davalılar tarafından yapılan bu giderlerin elde edilen kazançtan düşülmesi zorunludur. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek, iş makinesinin çalıştırılması için operatöre verilen ücret, yedek parça masrafları ve yağ bedellerinin elde edilen kazançtan düşülerek hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
3- BK.nun 101/son maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Davacı, dava açılmadan önce ihtar çekerek davalıları temerrüde düşürmediği için faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesi zorunludur. Mahkemece bu hususun göz ardı edilerek 16.05.2001 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentler uyarınca temyiz olunan hüküm davalılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 07.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy