(3533 S. K. m. 1) (4749 S. K. m. 4, 11, Geç. m. 3)
Dava: Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, ASKİ 4749 sayılı kanunun geçici 3, 11 ve 4. maddeleri uyarınca davalı ile aralarında düzenlenen protokollerle idarenin Hazineye olan borçlarının taksite bağlandığını ve aylık ödeme tutarlarının belirlendiğini, idarenin 2003 yılı giderlerinin vadesi geçmiş Resmi Daire borçlarının toplamı kadar azaldığını, gelirlerinin azalmasında kusurlarının bulunmadığını, protokol tarihindeki dengelerin idare aleyhine önemli ölçüde bozulduğunu ileri sürerek taksit ödemelerinin yeni duruma uyarlanarak, taksit miktarlarının %50 oranında azaltılarak taksit sayısının ve ödeme süresinin uzatılmasını, borcun ödemesine ilişkin ilk taksit ödeme tarihinin Ocak 2004 olarak düzeltilmesine ve faiz oranının da yarıya indirilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın hakemde görülmeyeceğini savunmuş, davacının protokolleri kendi serbest iradesi ile imzaladığını bildirerek, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davaya 3533 sayılı yasa gereği hakem sıfatı ile bakılıp davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.
1- Kural olarak 3533 sayılı yasa hükümlerine göre verilen hakem kararları itirazı kabil olup, itiraz üzerine verilen kararlarda kesindir. Ancak hakemin yetki ve görevi dışında vermiş olduğu kararlar, kamu düzenini ihlal edecek mahiyette ise, bu hususlar temyiz edilebileceği gibi, Yargıtay'ca da resen gözetilmelidir. Somut uyuşmazlıkta böyle bir yetki aşımı olup olmadığının incelenmesi gerekir. 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanunun 1. maddesi gereğince umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayenin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan Adliye Mahkemelerinin Vazifesi dahilinde bulunanlar 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bu uyuşmazlığa 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için davanın her iki tarafının da yasanın 1. maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir.
Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi Hakem Sıfatı ile bakılamaz. Davacı, ASKİ Genel Müdürlüğü; Ankara Su Tesisatının Belediyeye Devri ve işletmesi Hakkındaki 5363 sayılı yasanın 1. maddesine göre; Ankara Belediyesine bağlı olmak üzere "Ankara Sular İdaresi" adı altında tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabii bir idare kuruluşudur. O halde gerek anılan madde, gerekse aynı yasanın 2. ve onu izleyen maddelerince davacı özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiliği haiz bir kuruluştur. Bu açıklamalar ışığında, davacının 3533 sayılı yasada belirtilen ve zorunlu tahkime tabi kuruluşlardan sayılmayacağı anlaşıldığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın genel hükümlere göre mahkemelerce incelenip sonuçlandırılması gerekir. Göreve ilişkin konularda usulü müktesap hak kuralının uygulanmayacağı gözetildiğinde davaya mecburi hakem sıfatı ile yetki aşımı yapılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2- Bozma nedenine göre, bu aşamada davalının temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte gösterilen nedenle hükmün BOZULMASINA, 2 No'lu bentte gösterilen nedenle davalının gösterilen diğer temyiz itirazının incelenmesine gerek olmadığına, 10.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy