(4822 S. K. Geç. m. 1) (818 S. K. m. 84, 101)
Dava: Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı bankadan aldığı kredi kartı borcunu zamanında ödeyemediğini, bu nedenle hakkında icra takibine girişildiğini, 4822 sayılı yasanın geçici 1. maddesinden yararlanmak amacıyla bankaya başvuruda bulunduğunu, bankaca yasaya uygun ödeme planının hesaplanmadığını ileri sürerek, yasaya uygun ödeme planının yapılması ile borcunun tespitini istemiştir.
Davalı, hazırlanan ödeme planının yasaya uygun olduğunu bildirerek, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, 29.4.2003 tarihi itibariyle davacının davalı yana ödemekle yükümlü olduğu meblağın 722.725.855TL. ana para, 618.194.614TL. faiz borcu olup, masrafları ile birlikte 1.433.649.812TL. olduğu ve bu meblağın 12 eşit taksitte aylık 119.470.817TL. olarak ödeneceğinin tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
2- Dava, davacının davalı bankadan aldığı kredi kartının kullanımından doğan borçlarını ödeyememesi nedeniyle, 4077 sayılı yasada değişiklik yapılmasına dair 4822 sayılı yasanın geçici 1. maddesinden faydalanması için açılmıştır. 4822 sayılı yasanın geçici 1. maddesinden faydalanabilmek için, her şeyden önce borcun kredi veren ile kredi kullanan tüketici arasında kredi kartı sözleşmesinin düzenlenmesi ve bu sözleşmeye dayanılarak verilen kredi kartı ile kredi müşterisinin alışveriş yapması veya nakit para çekmesinden kaynaklanmalıdır. Ayrıca kredi kartını kullanan tüketicinin, bu yasanın yayınlanmasından önce temerrüde düşmesi, ödenmeyen kredi kartı borcu nedeniyle hakkında icra takibi aşamasına gelinmesi veya icra takibi yapılması ve yasanın yayınlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde kredi kartı veren kuruluşa yazılı başvurusunun bulunması gerekir.
Yasanın uygulamasında öncelikle temerrüt tarihinin belirlenmesi önemlidir. Kural olarak Borçlar Kanunu'nun 101. maddesine göre, kesin vadeli sözleşmelerde temerrüt tarihi sözleşmede belirtilen günün hitamı ile gerçekleşir. Banka tarafından gönderilen son hesap özetinde ödeme günü belirtilmekte ise de, bu ödeme gününde borcun tamamı değil belli bir kısmının ödenmesi gerektiği bildirilip, borcun tamamının ödenmesi gerektiği bildirilmediğinden, kredi kartı borçları, Borçlar Kanunu'nun 101/2. maddesinde öngörülen, miktarı önceden belli olan kesin vadeli borç niteliğinde değildir. Bu nedenle kredi kartı borçlarında temerrüt tarihi bakımından, anılan maddenin uygulanması mümkün değildir. Kredi kartının bu özelliği nedeniyle, borçlunun temerrüdü, banka tarafından akdi ilişkinin sona erdirilip hesap kat edildikten sonra, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmiş ise, bu sürenin bitiminden itibaren oluşur. Banka tarafından kredi borçlusuna ihtarname gönderilmemiş ise, kredi borçlusunun gönderilen son hesap ekstresinde belirtilen tarihte istenen asgari miktarı ödememesi nedeniyle, bu tarih itibariyle ödenmeyen kredi kartı borcu icra takibi aşamasına geldiğinden, bankaca hesabın kat edildiği tarih, şayet hesap kat edilmemiş ise, gönderilen son hesap ekstresindeki belirtilen ödeme tarihinin temerrüt tarihi olarak kabulü gerekir. Bu şekilde belirlenecek temerrüt tarihindeki, asıl alacak akdi faizden oluşan ana alacağa, temerrüt tarihinden bankaya başvuru tarihine kadar yıllık %50 faiz uygulanacaktır. Bu biçimde oluşan toplam alacağa 4822 sayılı yasanın geçici 1. maddesi, icra takibi varsa tahsil harcı, icra masrafları, faizin vergisi ve avukatlık ücretini ortadan kaldırmadığından, asıl alacak ve akdi faizden oluşan anapara alacağına yıllık %50 gecikme faizi uygulandıktan sonra, Banka Sigorta Muamele Vergisi uygulanmak, varsa icra takibinde istenen miktarı geçmemek üzere tahsil harcı, icra masrafları, avukatlık ücreti ve faizin Banka Sigorta Muamele Vergisini borca ilave etmek, bankaya başvuru tarihine kadar borçlu tarafından yapılan ödemelerinde, Borçlar Kanunu'nun 84. maddesi nazara alınarak ödeme tarihi itibariyle borçtan mahsup edilmeli ve kalan toplam alacak tutarı 12 eşit takside bölünmelidir.
Somut olayımızda davacının 4822 sayılı yasa yayımlanmadan önce davalı bankanın gönderdiği 13.9.2001 tarihli ihtarın 18.9.2001 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarda verilen 1 günlük sürenin dolması ile davacının 20.9.2001 tarihinde temerrüde düştüğü, hakkında 6.2.2002 tarihinde icra takibine geçildiği, davacının 4822 sayılı yasadan faydalanmak üzere 8.4.2003 tarihli ihtarla davalı bankaya başvurduğu, davalı bankanın 29.4.2003 tarihli ödeme planına davacının uymadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece yapılacak iş; bilirkişiden ek rapor alınarak, davacının temerrüdünün gerçekleştiği 20.9.2001 tarihinden, 8.4.2003 tarihli ihtarının bankaya ulaştığı tarihe kadar asıl alacak + akdi faizden oluşan ana alacağa yıllık %50 faiz uygulandıktan sonra Banka Sigorta Mevduatı Vergisi uygulanmak, icra takibinde istenen miktarı geçmemek üzere tahsil harcı, icra masrafları, Avukatlık ücreti ve faizin Banka Sigorta Mevduatı Vergisi borca ilave etmek, bankaca başvuru tarihine kadar borçlu tarafından yapılan ödemeleri de varsa BK.84. maddesi nazara alınarak, ödeme tarihi itibariyle borçtan (temerrüt tarihindeki anaparadan) mahsup edilmeli ve kalan toplam alacak tutarı 12 eşit taksite bölünmelidir. Eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 31.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy