(818 S. K. m. 162)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalılardan E. Ltd. Şti. nin Sağlık Bakanlığına bağlı çocuk hastanesi ile faaliyeti gereği bir takım hukuki işlemlerde bulunduğunu bu şirketin Hitit Vergi Dairesine olan vergi borcunun hastane döner saymanlığı tarafından 5.8.1999 tarihinde ödendiğini, firmanın hastaneden olan alacaklarını Asya Finans Kurumuna temlik ettiğini, mevcut temlike rağmen davalı şirketin hastaneden olan alacağını saymanlıkça vergi dairesine ödemesi nedeniyle bu kısım hakkında Asya Finans kurumu tarafından açılan dava sonucunda davanın kabul edilerek vergi dairesine yatırılan paranın faizi ile birlikte ödetilmesine karar verildiğini, davalı şirketin 4.566.000.000 TL. ana para borcunun icra veznesine yatırmasına karşın gecikme faizini ödemediğini bunun zorunlu olarak bakanlıkça ödendiğini ileri sürerek yapılan bu ödeme karşılığı 7.403.460.000 TL. nın ödeme tarihi olan 28.1.2002 tarihinden itibaren yasal faizi ile ödetilmesini istemiştir.
Davalı V. A. kurumun döner sermaye saymanlığını vekaleten yürüttüğünü kurumdan alacaklı olan E. Ltd. Şti. nin Hitit Vergi Dairesine olan vergi borcundan mahsup ettikten sonra kalan alacağını temlik ettiği firmaya ödediğini kendisine her hangi bir kusur izafe edilemeyeceğini bildirerek davanın reddini dilemiş, diğer davalı bu davaya katılmamıştır.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan V. A. tarafından temyiz edilmiştir.
Davalılardan E. Ltd. Şti.nin davacı Sağlık Bakanlığına bağlı çocuk hastanesinde alacaklı olduğu ve bu alacağını dava dışı Asya Finans Kurumuna temlik ettiği bu temlik işleminin saymanlığa ulaşmasından sonra E. Şirketinin vergi borcu vergi Dairesine yatırıldığı, kalan kısmın ise temlik alacaklısına ödediği dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Asya Finans kurumunun temlik alacağı içinde bulunan temlik edenin Vergi dairesine ödenen vergi borcunun da kendisine verilmesine ilişkin isteminin davacı bakanlıkça kabul edilmemesi üzerine Bakanlık aleyhine dava açtığı ve bu davanın kabul edilerek kesinleştiği dosya içerisinde bulunan İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin dava dosyasından anlaşılmaktadır. Ne var ki bu aşamada davacı bakanlığın talebi üzerine davalı şirket anapara borcunu ödemiş, bu ana paranın faizini oluşturan miktar ise şimdiki davanın konusunu oluşturmuştur. Dosya içerisinde yer alan belgelerden davalı V. A.'ün döner sermayede servis şefi olduğu döner sermaye saymanı bulunmadığı için saymanlık kadrosunu vekaleten yürüttüğü ve saymanlık hizmetleri konusunda özel bilgilendirilip eğitim görmediği anlaşılmaktadır. Davalı devlet alacağının bir an önce ödenmesi bakımından vergi borcunu vergi Dairesine yatırdığını kendisine bir kusur yükleyemeyeceğini ileri sürmüştür. Hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin vergi borcunun sürüncemede bırakmak amacıyla alacağını dava dışı Asya Finans Kurumuna temlik ettiği açıklandıktan sonra davalı V.'nin ise bu temliknameye rağmen temlik edenin alacağını temlik alana ödememek suretiyle kusurlu olduğunu bildirmiştir. Ne var ki dava dışı temlik alacaklısı davalı bakanlıktan temlik aldığı tüm alacağının kendisine ödenmesini bildirmiş ve bunun ödenmemesi üzerine kesinleşen az yukarıda açıklanan davayı açmıştır. O kararın kesinleşmesinden sonra asıl alacak vergi borçlusu tarafından icra dosyasına yatırılmıştır. Hal böyle olunca davaya konu olan faizin oluşmasında anaparayı geç ödeyen bakanlık kusurludur. Başvuru tarihinde bu paranın ödenmesi ve bilahare rücu edilmesi gerekirken bu yapılmaksızın işlemiş faizin oluşmasına kusuru ile sebebiyet veren bakanlık oluşan gecikme faizini kendi görevlisinden isteyemez. Açıklanan bu nedenle davanın hükmü temyiz eden davalı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçelere göre hükmü temyiz eden davalı V. yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.09.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy