(1086 S. K. m. 437)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat Mehmet Ali Şahin ile davalı vekili avukat Enver Aktaş'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, 14 parselde kain ana taşınmazın C Blokta zemin 2/e nolu dükkanın 25.5.2000 tarihinde tapuda ferağını aldığını, sözleşmeye göre davalının dükkanı en geç 30.8.2000 tarihinde sözleşme ve şartnameye uygun olarak teslim edileceğini, teslim etmediği taktirde gecikilen her ay için aylık 150.000.000.-TL ceza ödeyeceğini taahhüt ettiğini ancak davalının dükkanın oturma raporunu alarak sözleşme hükmüne uygun teslim etmediğini ileri sürerek 1.500.000.000.-TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsilini istemiş. Yargılama sırasında, müddeabihi artırarak, 1.650.000.000.-TL'nin reeskont faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacının davalıdan uyuşmazlığa konu teşkil eden dükkanı satın aldığı uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasında düzenlenen 3.3.2000 tarihli dükkan satış sözleşmesinde yüklenicinin dükkanı en geç 30.8.2000 tarihinde sözleşme ve şartnameye uygun olarak teslim edeceği dükkanın zamanında teslim edilmemesi halinde ise her ay için müşteriye 150.000.000.-TL ceza ödeneceği, ayrıca dükkanın oturma raporunun yüklenici tarafından alınacağı iskan harcı, elektrik-su-telefon vb. branşman ve abonelik işlemlerini müşteri tarafından karşılanacağı belirtilmiştir. Davacı kendi edimini yerine getirdiği halde yüklenicinin yüklendiği edimi yerine getirmediğini iskan ruhsatı almadığı için dükkanı kullanamadığını, bu itibarla 30.5.2001 tarihinde 29.3.2002 tarihine kadar kararlaştırılan 1.500.000.000.-TL alacağının ödetilmesi için eldeki davayı açmıştır.
Davalı ise sözleşmede belirtilen teslim tarihinden 3 ay önce dükkanı bitirerek teslim ettiğini, davacının yüklendiği iskan harcı ve branşman ücretlerini ödemediğinden oturma raporunun alınmadığını, bu nedenle davacının karşı edimini yerine getirmemesi sebebiyle cezai şart koşulunun oluşmadığını ileri sürerek davanın reddini dilemiş, yerel mahkeme ise davayı savunmada açıklanan yönleri gözeterek reddetmiştir. Dosyada yer alan belgelerden yapı kullanma izni alabilmesi için gereken evrakların neler olduğu belirtilmiş olup, bunlar içerisinde davacının üstlendiği iskan harcı da vardır. Ne var ki, aynı belgenin diğer bentlerinde ruhsat aslı ve sureti, tapu aslı ve sureti, numarataj belgesi, İZSU kanal bağlama belgesi, SSK ilişkisiz belgesi, Fen İşleri Müdürlüğü yol belgesi ile tesisat raporu PTT uygunluk belgesinin varlığı da gözlenmiştir. Bunlardan hangilerinin davacının yükümlülüğünde olduğu, hangilerinin davalının yerine getirmesi gereken konular olduğu yönü üzerinde durulmamıştır. Dosya içerisindeki bu belgeden davacının üstlendiği ıskan harcı ile elektrik, su, telefon, branşman ve abone işlemleridir. Bunların dışındakilerin ise doğrudan doğruya davalının yükümlülüğünde olduğu açıktır. İskan ruhsatının davalı tarafından alınacağı kararlaştırıldığına göre, öncelikle davacının üstlendiği iskan harcı dışındaki az yukarıda açıklanan belgeleri davalının alması ve bu belgelerin alınması için de ilgili kurumlara başvuruda bulunması gerekir. Öncelik teşkil eden bu belgeler alınmadan, davacı iskan harcını vergi dairesine yatırıp belgesini davalıya vermiş olsa dahi, iskan raporunun alınamayacağı düşünülmelidir. Bu sebeple davacının yükümlülüğü, dışında kalan davalının yerine getirmesi gereken belgeleri almak için ilgili kurumlara hangi tarihte başvurduğu buna karşın ilgili kurumların bunlara ne gibi cevaplar verdiği yönünün gözetilmesi, eğer başvuru tarihlerinin mahkemeni kabulünde olduğu gibi davacının talep ettiği 30.5.2001 tarihinden önce yapıldığının tespit edilmesi halinde şimdiki gibi davanın reddine, o tarihte yapılmadığının belirlenmesi halinde davalının öncelik edimlerinin kendisi tarafından yerine getirilip davacının iskan harcını istemesi gerektiği yönü üzerinde durularak hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulmasını gerektirir.
Sonuç: Davacı tarafça temyiz olunan kararın (1) nolu bentte gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 375.000.000.-Lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 09.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy