(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı belediyenin hudutları içinde bulunan kum-çakıl ocağını 26.1.1999 tarihli sözleşme ile işletmek üzere davalıdan kiraladığını, encümen kararı ile sürenin 29.3.2001 tarihine kadar uzatıldığını, ancak davalının 15.6.1999 tarihli kararla sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, jandarma tarafından 18.6.1999 tarihinde faaliyetinin durdurulduğunu ileri sürerek ihale bedeline mahsuben verdiği çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve ödemiş bulunduğu 14.200.000.000 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile 14.200.000.000 TL'nin dava tarihinden itibaren faiziyle tahsiline, toplam 2.800.000.000 TL miktarlı çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasındaki 26.1.1999 tarihli sözleşme ile davalı belediye adına 5 yıl işletme ruhsatı olan kum çakıl ocağının davacı tarafından işletilmesine dair daha evvelki sözleşme süresi 15.3.1999 tarihinde sona ereceğinden sürenin 29.3.2001 tarihine kadar uzatılmasına, ihale bedelinin 17.000.000.000 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, davacının kısmen peşin, kısmen mahsuplaşma, kısmen de çek vermek suretiyle ihale bedelini ödediği, ne var ki kira süresi bitmeden davalı belediyenin tek taraflı olarak 15.6.1999 tarihli kararı ile sözleşmeyi feshettiği ve 18.6.1999 tarihinde davacının faaliyetinin jandarma vasıtasıyla durdurulduğu dosya içindeki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı gibi taraflar arasında da ihtilaflı değildir. O halde davacı 16.3.1999 tarihi ile 29.3.2001 tarihleri arası kullanım hakkı için 17.000.000.000 TL ödemiştir. Ancak kullanım süresi dolmadan faaliyeti 18.6.1999 tarihinde durdurulduğa göre toplam kiralama süresine oranla ocağı çalıştırdığı süreye ilişkin kira parası hesaplanarak çalıştığı süre için ödediği kira parasını geri isteyemeyeceği göz önüne alınarak bakiye miktar hakkında davanın kabulüne karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan hususlar göz ardı edilerek eksik inceleme sonucu yazılı şekilde davanın tümden kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bent gereğince temyiz edilen hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 04.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy