(818 S. K. m. 535, 538)
Dava: Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi, alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı Cumhur Arslan tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, sürücü kursu işletmek üzere 7.11.2000 tarihli sözleşme ile davalılarla birlikte adi ortaklık oluşturduklarını, kursun sahibi ve kurucusu olarak davalı Cumhur Arslan'ın göründüğünü, ortaklığa ait malzeme ve araçların daha önce yapılan tespitle belirlendiğini, kendisine ait taşınmaz üzerine gerekli yerlerden izin alabilmek için ipotek konulduğunu, ortaklık konusu malların davalı Cumhur tarafından başka yere götürüldüğünü belirterek ortaklığın giderilmesini, fazlası saklı kalmak üzere 6.000.000.000 TL'nin tahsilini, taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Cumhur davanın reddini dilemiş, diğer davalı cevap vermemiştir.
Mahkemece, 2000/28 D. iş sayılı dosyada belirlenen demirbaşlar ile iki adet aracın satılması suretiyle ortaklığın tasfiyesine, paranın her üç ortak arasında eşit olarak paylaştırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Cumhur Arslan tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya arasında bulunan delil tespitine dair dosyanın incelenmesinde, davalı Cumhur Arslan'ın kurs açabilmek için Milli Eğitim Müdürlüğünce sermaye tespiti istendiğini belirterek, demirbaşların ve araçların tespitini istediği, tespit bilirkişisi tarafından sürücü kursunda kullanılacak olan demirbaşların ve araçların tespitinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 7.11.2000 tarihli ortaklık belgesinde sadece 1972 model Opel marka araç ile 1952 model otobüsün davacı ve davalı Ahmet Çınar'a ait olduğu, diğerlerinin ise davalı Cumhur'a ait bulunduğu kararlaştırılmıştır. Her ne kadar davacı, 2000/28 sayılı tespit dosyasında belirlenen tüm demirbaşlar ile araçların ortaklık malı olduğunu iddia ediyor ise de az yukarıda açıklanan 7.11.2000 tarihli belge içeriğinden sadece Opel marka araç ile 1952 model otobüsün davacı ve davalı Ahmet Çınar'a ait olduğu, delil tespitine dair bilirkişi raporunda yer alan diğer demirbaşların ortaklık malı olmadığı ve münhasıran davalı Cumhur'a ait bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla bahsi geçen iki araç dışındaki demirbaşların ortaklık malı kabul edilerek tasfiye hesabında nazara alınması dosya kapsamına ve taraflar arasındaki ortaklık belgesine aykırıdır. Öte yandan adi ortaklığın ne şekilde sona ereceği B.K.nun 535. maddesinde, tasfiyenin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı da 538 ve devamı maddelerinde gösterilmiştir. B.K.nun 535/7. maddesi gereğince mahkemece adi ortaklığın feshine karar verildiğinde ortaklığın mal varlığının ne şekilde tasfiye edileceği karar yerinde gösterilmelidir.
Tasfiyenin B.K.nun 538. ve devamı maddeleri gereğince yapılması için mahkemece öncelikle idareci ortak olduğu anlaşılan davalı Cumhur'dan hesap istenmeli, hesapta anlaşamadıkları takdirde bu konudaki tarafların delilleri sorulup toplanmalı, ortaklığın yukarıda belirtilen 1972 model Opel marka araç ile 1952 model araçlarının dışındaki alacak ve borçları araştırılarak ortaklığın bütün aktif ve pasifleri belirlenmeli, taraflar mevcut malların paylaşılması konusunda anlaşamadıkları taktirde mahkemece tayin edilecek bir tasfiye memuru vasıtası ile mevcut mallar satılmalı, elde edilecek paradan öncelikle varsa ortaklığın borçlarının ödenmesine, bilahare ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslarla, ortaklık için yaptıkları masraflar hesaplanmalı ve her birinin şirketten olan alacağı düşüldükten sonra geriye bir şey kalır ise bu meblağın, var ise zararın payları oranında paylaştırılması gerekir. Mahkemece açıklanan şekilde fesih ve tasfiyeye karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy