(4721 S. K. m. 683)
Dava: Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü:
Karar: Davacı, şirket davalı tarafından Edirne Otobüs terminalinden giriş çıkış yapan otobüs firmalarından kapı giriş çıkış ücreti olarak elde edilen hasılatın tahsili için ihaleye çıkarıldığını, ihaleyi kazanarak 5 yıllık kira bedeli olarak 265.000.000.000 TL ödediğini ancak ihalenin üstünden 1 yıl bile geçmeden davalı Belediye Encümenince fesih kararı alınarak kiralanan yere el konmaya kalkışıldığını öne sürerek davalının haksız el atmasının önlenmesine karar verilmesini istemiş; birleştirilen 2002/594 - 677 sayılı dava ile kira sözleşmesinin geçerli olduğunun tespiti ile fesih kararının geçersizliğine karar verilmesi; birleştirilen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/371 - 282 karar sayılı dava ile de Belediyenin gişenin geçiş yolunu kapatmak suretiyle tahsilatı önlediğini belirterek haksız el atmanın önlenmesini istemiştir.
Davalı, belediye, feshin haklı olduğunu bildirerek, yersiz olan davaların reddini dilemiştir.
Mahkemece, davaların kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 27.01.2000 tarihli sözleşme ile 28.01.2000 - 28.01.2005 dönemleri arasında belediyece tahsil edilen peron tahsis ücreti geliri 5 yıllık süre ile davacıya tahsis edilmiştir. Sözleşmenin 22. maddesi uyarınca kira sözleşmesindeki şartlardan herhangi birine kiracının uymaması halinde Belediye Encümeni derhal Sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmeye esas şartnamesinin 11. maddesinde de Peron tahsis ücretlerinin her mali yıl için Belediye Meclisince tedbir edileceği, uygulamada söz konusu tarifenin dışına çıkılmayacağı, aksi halde belediye encümeninin kira sözleşmesini tek taraflı feshedeceği belirtilmiştir. Belediye Meclisi 27.10.2000 tarihinde aldığı kararla peron tahsis ücretlerini belirlemiştir. Belediye Encümeninin 28.08.2001 tarihli kararında davacının, belediye meclisinin kararına (Tarifeye) aykırı olarak Edirne-İstanbul istikametine kalkan otobüslerden 5.000.000 TL alması gerekirken 7.500.000 TL aldığı, Edirne - Çorlu minibüslerinden 1.500.000 TL alması gerekirken, 4.000.000 TL aldığının yazar kasa fişlerinden anlaşılmakla, yeni İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının hazırlık no 2001/919 esas no 2001/733 iddianame no 2001/733 Nolu İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesine sunulan iddianamesinde Edirne - İstanbul hattı için 5.000.000 TL alması gerekirken, 15.000.000 TL küçük araçlardan 1.500.000 alması gerekirken 4.000.000 TL, Çorlu Minibüs hattında çalışan minibüslerden 2.000.000 TL alması gerekirken 12.000.000 TL aldığı ve karşılığında bir belge vermedikleri anlaşılmakla sözleşmesi 11. maddedeki hükme uyularak ilgili şirketçe tarife dışında işlem yapıldığından kira sözleşmesinin tek taraflı feshine karar verilmiştir. Ayrıca zabıtanın tuttuğu tutanaklardan peron tahsisi ücreti ödemeden çıkış yapan araçlar da tespit edilmiştir. Belediye zabıtasının düzenlediği tutanaklar da aksi sabit olmadığından geçerlidir. Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin içeriğine göre davalı Belediyenin sözleşme ve şartname hükümleri doğrultusunda sözleşmeyi feshetmesi haklıdır. Davacı talepleri yersizdir. Mahkemece davacının açtığı davaların reddine karar verilmesi gerekirken, dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Açıklanan gerekçe ile temyiz olunan kararın davalı Edirne Belediye Başkanlığı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 20.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy